Οι σημαντικότερες γιορτές στην Αθήνα της αρχαιότητας

SHARE

 

γιορτές στην Αθήνα
Πηγή εικόνας: hellinon.net

Η Αθήνα του σήμερα αποτελεί μια πόλη με αρκετά έντονη νυχτερινή ζωή, εικαστικά και πολιτιστικά δρώμενα καθιστώντας τη μια πρωτεύουσα με έντονο εορταστικό σφυγμό. Από τη μια άκρη της Ελλάδα ως την άλλη η κουλτούρα της γιορτής έχει περάσει στο γενετικό μας υλικό εδώ και αιώνες. Στην αρχαιότητα δε, παρατηρείται μια ευρεία γκάμα με γιορτές στην Αθήνα, που προδίδουν πολλά για το θρησκευτικό, πολιτιστικό και ανθρωπολογικό ύφος του ελληνικού πολιτισμού.

Παναθήναια, ο βασιλιάς των εορτών

γιορτές στην Αθήνα
Πηγή εικόνας: el.wikipedia.org

Ένας από τους ήρωες της αρχαίας Αθήνας, με το όνομα Εριχθόνιος εικάζεται πως είναι αυτός που ξεκίνησε τον βασιλιά των Αθηναϊκών εορτών. Συγκεκριμένα ο Εριχθόνιος στήνοντας το άγαλμα της θεάς Αθηνάς στην ακρόπολη θέσπισε αγώνες προς τιμήν της με το όνομα «Αθήναια». Όταν ο Θησέας ένωσε του Δήμους της Αττικής τα Αθήναια μετατράπηκαν  σε Παναθήναια δηλαδή μια γιορτή προς όλους τους Αθηναίους. Τα Παναθήναια εορτάζονταν κάθε τέσσερα χρόνια από τότε προς τιμήν της προστάτιδας της πόλης Αθηνάς που νίκησε τους Γίγαντες και ως αναμνηστική ημέρα της ενοποίησης των οικισμών της αρχαίας Αθήνας. Διαρκούσαν τέσσερις μέρες κατά τη διάρκεια των οποίων η αρχαία Αθήνα γέμισε εικόνες και ήχους από χορούς παρθένων νέων, λαμπαδηφορίες και γυμνικούς αγώνες.

Αρρηφώρια

Άλλη μια γιορτή αφιερωμένη στη Θεά Αθηνά με μυστηριακό χαρακτήρα. Στις τελετουργίες των Αρρηφωρίων δύο παρθένες «αρρηφόροι» μετέφεραν μυστικά αντικείμενα από τον «οίκο των αρρηφόρων» δίπλα στο Ερέχθειο σε έναν υπόγειο χώρο κοντά στο ιερό της «εν κήποις Αφροδίτης».

Άλλη μια Αθηναϊκή γιορτή προς τιμήν της Αθηνάς αποτελούσαν τα Συνοίκια προς τιμήν της ανάμνησης του συνοικισμού των κοινοτήτων της Αττικής.

Ο Διόνυσος και οι γιορτές του

γιορτές στην Αθήνα
Πηγή εικόνας: enneaetifotos.blogspot.com

Αν και ο βασιλιάς των εορτών στην Αθήνα ήταν τα Παναθήναια αφιερωμένα στην προστάτιδα Αθηνά, ο θεός  Διόνυσος είχε την τιμητική του, καθώς ως θεός του κρασιού και της αμπελουργίας η  λατρεία του υπήρξε η δημοφιλέστερη στην αρχαία Ελλάδα. Έτσι, λοιπόν, όπως σε όλη την Ελλάδα έτσι και στην αρχαία Αθήνα πολλές ήταν οι εορτές προς τιμήν του.

Advertisement

Εν άστει Διονύσια

Τα Μεγάλα ή Εν άστει Διονύσια που όπως προδίδει και το όνομα τους ήταν αφιερωμένα στο θεό Διόνυσο αποτελούσαν άλλη μια μεγάλη γιορτή της αρχαίας Αθήνας. Εμφανίστηκαν το 6ο αιώνα π.Χ. επί Πεισιστράτου. Μέσα σε διάστημα τεσσάρων με πέντε ημερών η αρχαία Αθήνα δονούνταν σε ξέφρενους ρυθμούς μεγαλοπρεπών πομπών όπου μεταφερόταν το άγαλμα του θεού, τεράστιοι φαλλοί, ταύροι κι άλλα ζώα και προσφορές προς θυσία. Πόλο έλξης επισκεπτών αποτελούσαν φυσικά οι θεατρικοί αγώνες που τελούνταν στα πλαίσια των εν άστει Διονυσίων, με ενδιαφερόμενους να καταφθάνουν από όλη την Ελλάδα από ξηρά και θάλασσα καθώς ο ανοιξιάτικος καιρός ευνοούσε το ταξίδι τους.

Το χειμώνα λάμβαναν επίσης χώρα τα Μικρά ή Κατ’αγρούς Διονύσια με δραματικούς, αγώνες, συμπόσια και χορούς να λαμβάνουν χώρα προς τιμήν του θεού Διονύσου.

Οσχοφόρια

Σε αυτή την εορτή συνδυάζονται η λατρεία του Διονύσου με αυτή της Σκιράδος Αθηνάς με κοινό παρονομαστή την προστασία της βλάστησης και σκοπό την ένδειξη ευγνωμοσύνης για το τέλος του τρύγου. Αυτό πραγματοποιούνταν μέσα από μια πομπή που ξεκινούσε από το «εν Λίμναις» ιερό του Διονύσου και κατέληγε στο ιερό της Σκιράδος Αθηνάς στο Φάληρο. Οι δυο νέοι επικεφαλής της πομπής έφεραν κλαδιά αμπέλου και σταφύλια από την αρχή έως το τέλος.

Λήναια

Στην αρχή η γιορτή αυτή συνδυάστηκε με τη λέξη «ληνούς», τα πατητήρια των σταφυλιών από ότι φαίνεται βέβαια η πραγματική προέλευση του ονόματος αυτής της εορτής είναι οι λέξεις «λήναι» δηλαδή τις μαινάδες που συμμετείχαν σε εκστατικούς χορούς κατά την εορτή. Τα Λήναια, λοιπόν αποτελούσαν γιορτή οργιαστικού χαρακτήρα!

Ανθεστήρια

γιορτές στην Αθήνα
Πηγή εικόνας: sansimera.gr

Αφού ευχαριστούσαν  για τον τρύγο και περνούσαν από τα «πατητήρια», λοιπόν, ακολουθούσε η πιο σημαντική γιορτή του Διονύσου , τα Ανθεστήρια, κατά τον ομώνυμο μήνα Ανθεστηριώνα. Κατά την εορτή αυτή ανοίγονταν για πρώτη φορά οι πίθοι με τον οίνο της χρονιάς. Την τρίτη μέρα των Ανθεστηρίων προσφέρονταν αγγεία με μαγειρεμένα λαχανικά, σιτηρά και άνθη ενώ εορτάζονταν και τα «Υδροφόρια», προς τιμήν όσων χάθηκαν στον Κατακλυσμό του Δευκαλίωνα.

Advertisement

Άλλες γιορτές στην Αθήνα

Απατούρια

γιορτές στην Αθήνα
Πηγή εικόνας: sansimera.gr

Μια γιορτή κοινωνικού ύφους, η οποία σχετιζόταν με την εγγραφή αγοριών και κοριτσιών στους καταλόγους των ελεύθερων πολιτών της Αθήνας. Η γιορτή βέβαια είχε και θρησκευτικό χαρακτήρα καθώς γίνονταν αρκετές θυσίες προς τον Δία Φράτριο και την Αθηνά Φρατρία.

Χαλκεία

Τα πρώην Εργάνεια αφιερωμένα στην Αθηνά Εργάνη μετατράπηκαν σε Χαλκεία προς τιμήν του θεού Ηφαίστου. Το όνομα της εορτής προέρχεται από τους χειρώνακτες και τους χαλκείς στους οποίους και αφιερωνόταν η γιορτή.

Αλώα

Μια γιορτή προς τιμήν της Δήμητρας, της Περσεφόνης και του Διονύσου για την ενίσχυση της βλάστησης και της καρποφορίας. Μέσα στο εύχαρο κλίμα της εορτής αυτής στόλιζαν με φαλλούς τα καλλιεργημένα χωράφια ανταλλάσσοντας αισχρολογίες.

Διάσια

Γιορτή αφιερωμένη στον Μειλίχιο Δία με σκοπό την επίκληση εύνοιας στα ζωντανά και νεκρά μέλη μιας οικογένειας.

Θαργήλια

γιορτές στην Αθήνα
Πηγή εικόνας: sansimera.gr

Τα Θαργήλια ήταν αφιερωμένα στις δίδυμες θεότητες Άρτεμη και Απόλλωνα με σκοπό την ένδειξη ευγνωμοσύνης για την καρποφορία και τον εξαγνισμό της πόλης. Για αυτό το λόγο κατά τους εορτασμούς προσφέρονταν οι «θαργήλοι άρτοι» και περιφέρονταν φάρμακα στην πόλη.

Οι Αθήνα λοιπόν όπως διαπιστώνουμε έμενε άγρυπνη ξεφαντώνοντας από την αρχαιότητα. Μπορεί πια να μην γιορτάζονται τα Ανθεστήρια ή τα Παναθήναια, όμως ο σφυγμός της πόλης παραμένει το ίδιο εορταστικός.


Πηγές:

  • sansimera.gr/articles
  • scribd.com

Σύνταξη κειμένου: Μάρω Σαμαρά

Επιμέλεια κειμένου: Ελευθερία Σακελλαρίου

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

Advertisement

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Σπουδάστρια Φυσικής στο ΕΚΠΑ. Επιτρέπεται να πέσεις αλλά επιβάλλεται να σηκωθείς κάποια στιγμή.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG