Τείχος του Βερολίνου: Η ανέγερση και η πτώση

SHARE

Το τείχος του Βερολίνου
Πηγή φωτογραφίας: www.iefimerida.gr

Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, Ανατολή και Δύση θα έρθουν σε σύγκρουση με το ξέσπασμα του «Ψυχρού Πολέμου». Συνώνυμο του πολέμου και χαρακτηριστικό σύμβολο της σύρραξης ανάμεσα σε ανατολικό και δυτικό μπλόκ αποτελεί έως και σήμερα το περίφημο «Τείχος του Βερολίνου». Το διάσημο «Τείχος της Ντροπής», όπως το αποκαλούσαν οι Γερμανοί της Δύσης, θα πάρει μορφή το βράδυ της 13ης Αυγούστου 1961 από το αντίπαλο στρατόπεδο, τους Γερμανούς που τάσσονταν υπέρ της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της χώρας. Θα χρειαστεί να περάσουν 28 χρόνια από την ανέγερσή του και να πραγματοποιηθούν αρκετές διαδηλώσεις για να διαλυθεί το τείχος του Βερολίνου και να αποκατασταθεί η ενότητα στο εσωτερικό της Γερμανίας.


Πώς δημιουργήθηκε το τείχος του Βερολίνου

Μετά την ήττα της Γερμανίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το εσωτερικό της διαιρέθηκε σε τέσσερα τμήματα. Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Η.Π.Α. και Σοβιετική Ένωση ανέλαβαν την διοίκηση των τμημάτων αυτών. Το Βερολίνο, όμως, ήταν μια από τις περιοχές που εντάσσονταν στην Σοβιετική Ένωση. Τον Μάρτιο του 1948 οι υπόλοιπες τρείς δυνάμεις αποφασίζουν να ενωθούν και έτσι μπαίνει το πρώτο λιθαράκι για την διάσπαση της πρωτεύουσας. Στις 30 Νοεμβρίου του ίδιου χρόνου τοποθετείται στην ανατολική μεριά του Βερολίνου διαφορετική δημοτική αρχή. Το χάσμα γεφυρώνεται. Παρ’ όλα αυτά, οι κάτοικοι του Βερολίνου, δυτικού, είτε ανατολικού, μπορούν να μετακινούνται ανενόχλητοι από το ένα τμήμα στο άλλο.

Το τείχος του Βερολίνου
Πηγή φωτογραφίας: www.rd.nl

Το προνόμιο αυτό της ελεύθερης πρόσβασης δημιούργησε τριβές στο εσωτερικό του ανατολικού τμήματος. Οι κάτοικοί του, όντες γοητευμένοι από την πλούσια, γεμάτη πολυτέλειες ζωή των δυτικών, άφηναν τα σπίτια τους και μετακόμιζαν στην αντίπερα όχθη. Περίπου 3 εκατομμύρια Γερμανοί, το 1/5 του πληθυσμού της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας, κατάφερε να διαφύγει στο δυτικό τμήμα της χώρας. Ήταν, κυρίως, η αφρόκρεμα της περιοχής, δηλαδή οι νέοι και οι πιο μορφωμένοι πολίτες της Ανατολικής περιοχής. Αγανακτισμένοι οι τοπικοί ηγέτες από την ραγδαία μείωση του πληθυσμού, αποφασίζουν να επέμβουν, με σκοπό να αποτρέψουν τη διάλυση της Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας.

Advertisement

Στις 12 Αυγούστου 1961 οι αρχές θα κλείσουν τα σύνορα της ανατολικής Γερμανίας. Έτσι, οι κάτοικοι της περιοχής περιορίζονται στο εσωτερικό της και δεν υπάρχει πλέον τρόπος διαφυγής. Το πρωί της επόμενης ημέρας συρματόπλεγμα περίφραζε την περιοχή, το οποίο στην συνέχεια αντικαταστάθηκε από τοίχο ύψους 3,6 μέτρων. Το περίφημο τείχος του Βερολίνου είχε ολοκληρωθεί. Οι δημιουργοί θεώρησαν το τείχος ως μια προστασία από τη δυτική απειλή.


Η πτώση του Τείχους και η ένωση της Γερμανίας

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της φυγής των ανθρώπων προς τα δυτικά, πάρθηκαν «Δρακόντια» μέτρα. Δημιουργήθηκε η περίφημη «Ζώνη θανάτου». Κατά μήκος του τείχους τοποθετήθηκαν φρουροί. Σε αυτούς δινόταν η δυνατότητα να πυροβολήσουν όσους επιχειρούσαν να δραπετεύσουν από τα ανατολικά σύνορα. Χτίστηκαν επίσης 302 παρατηρητήρια και 20 φυλάκια. Μέχρι την πτώση του Τείχους, έχασαν συνολικά την ζωή τους 192 άτομα. Πρώτο θύμα ήταν ο 24 χρονών Γκύντερ Λίτφιν. Άφησε την τελευταία του πνοή στον σιδηροδρομικό σταθμό του Φρίντριχστράσε.

Λίγους μήνες πριν γκρεμιστεί το τείχος, η Σοβιετική Ένωση, καθώς και όλα τα υπόλοιπα κομμουνιστικά καθεστώτα, είχαν αρχίσει να αντιλαμβάνονται ότι η κατάσταση ήταν μη αναστρέψιμη. Τις τελευταίες μέρες, πριν την κατεδάφισή του, ο κόσμος συγκεντρώνονταν στα σύνορα και απαιτούσε την άμεση ένωσή του με το υπόλοιπο τμήμα του Βερολίνου.

Το τείχος του Βερολίνου
Πηγή φωτογραφίας: www.huffingtonpost.gr

Την λύση στο πρόβλημα έδωσε κατά λάθος ένας εκπρόσωπος του καθεστώτος της ανατολικής Γερμανίας. Ο Günter Schabowski, σε δήλωσή του το απόγευμα της 9ης Νοεμβρίου 1989, άνοιξε τα σύνορα. Δεν χρειαζόταν πλέον ο κόσμος για κάθε του μετακίνηση να λογοδοτεί στις αρμόδιες αρχές. Σε μια συνέντευξη τύπου που έδωσε, όταν ρωτήθηκε από πότε θα ίσχυαν τα λεγόμενά του, εκείνος αποκρίθηκε «Αμέσως». Στο άκουσμα της είδησης, πλήθος Βερολινέζων και από τις δύο πλευρές, κρατώντας σφυριά, προσπάθησαν να σβήσουν κάθε ίχνος του τοίχου. Αρκετοί ήταν, μάλιστα, και εκείνοι που κράτησαν ένα κομμάτι του ως ενθύμιο.

Advertisement

Όταν το καθεστώς της Λαϊκής Δημοκρατίας αντιλήφθηκε το λάθος του εκπροσώπου του, προσπάθησε να πάρει πίσω τα λεγόμενά του. Καλούσε τον λαό το επόμενο πρωί να μαζευτεί στα γραφεία μετανάστευσης. Το «κακό», όμως, είχε ήδη γίνει. Στις 9 Νοεμβρίου του 1989 το μαρτύριο του πρώην διχοτομημένου Βερολίνου είχε λάβει τέλος. Δάκρυα χαράς γέμισαν τα μάτια των πολιτών του, οι οποίοι ξεχύνονταν στους δρόμους, για να γιορτάσουν το χαρμόσυνο αυτό γεγονός.


Το τείχος σήμερα

Η αγανάκτηση των κατοίκων του δυτικού και ανατολικού Βερολίνου ήταν τόσο μεγάλη που μετά την κατάργηση των συνόρων κατέστρεψαν ένα μεγάλο τμήμα του τείχους. Άλλοι κράτησαν μαζί τους ένα μέρος του προκειμένου να μην ξεχάσουν τα βάσανα που είχαν υποστεί 28 ολόκληρα χρόνια. Συνεπώς, μέχρι σήμερα διατηρείται αλώβητο μόνο ένα μικρό τμήμα του τείχους.

Το τείχος του Βερολίνου
Πηγή φωτογραφίας: www.zoover.gr

Ο τουρισμός επιπλέον έρχεται αντιμέτωπος με το συμβάν αυτό. Κάθε χρόνο ένα μεγάλο μέρος των επισκεπτών της πρωτεύουσας της Γερμανίας παίρνει ένα κομμάτι του τείχους, είτε ως σουβενίρ, είτε για να το πουλήσει. Τα τουριστικά μικρομάγαζα επίσης στην προσπάθεια τους να επωφεληθούν από αυτή την κατάσταση πουλάνε αμφιβόλου ποιότητας τμήματα του τείχους.

Με γκράφιτι κοσμείται κατά κύριο λόγο το ανατολικό του τμήμα. Το 1990 αποστάλθηκε πρόσκληση σε 118 καλλιτέχνες, με σκοπό να γεμίσουν κάθε σπιθαμή του εναπομείναντος τείχους με τα έργα τους. Στην επέτειο των 20 χρόνων από την κατάργηση των συνόρων άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά το σχέδιο περί αποκατάστασης των τοιχογραφιών αυτών. Για την υλοποίηση του σχεδίου θα λάμβαναν μέρος και κάποιοι από τους αρχικούς 118 καλλιτέχνες.


Ακολουθεί βίντεο με την σύντομη ιστορία του τείχους του Βερολίνου.


Πηγές

Τείχος του Βερολίνου. Ανακτήθηκε από: https://el.wikipedia.org/wiki/Τείχος_του_Βερολίνου (τελευταία πρόσβαση 07/11/2019)

Advertisement

10 γεγονότα που δεν γνωρίζατε για το τείχος του Βερολίνου (09/11/2015). Ανακτήθηκε από: https://www.onalert.gr/san-shmera/10-gegonota-poy-den-gnwrizate-gia-to-teixos-verolinou/113462/ (τελευταία πρόσβαση 07/11/2019)

Το Τείχος του Βερολίνου. Ανακτήθηκε από: https://www.sansimera.gr/articles/849 (τελευταία πρόσβαση 07/11/2019)

Πώς χτίστηκε «το τείχος της ντροπής» στο Βερολίνο (13/08/2017). Ανακτήθηκε από: https://geopolitics.iisca.eu/?p=6214 (τελευταία πρόσβαση 07/11/2019)

ΤΕΙΧΟΣ ΤΟΥ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ: Γιατί χτίστηκε και γιατί γκρεμίστηκε σαν σήμερα το 1989 (09/11/2013). Ανακτήθηκε από: https://www.amanivoice-chios.gr/2013/11/τειχοσ-του-βερολινου-γιατί-χτίστηκε-κ/. (τελευταία πρόσβαση 07/11/2019)

Ψυχρός Πόλεμος. Ανακτήθηκε από: https://el.wikipedia.org/wiki/Ψυχρός_Πόλεμος (τελευταία πρόσβαση 07/11/2019)

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Φοιτήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, στον ελεύθερο χρόνο μου ασχολούμαι με την ζωγραφική, βλέπω ταινίες & σειρές (ξένες ως επί το πλείστον) και λατρεύω την κλασσική λογοτεχνία.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG