Σάντρο Μποτιτσέλι: Το συνώνυμο της Αναγέννησης

SHARE

Ένας από τους κορυφαίους ζωγράφους στο χώρο της αναγέννησης είναι ο Αλεσάντρο ντι Μαριάνο Φιλιπέπι, γνωστός και ως Σάντρο Μποτιτσέλι. Την περίοδο που η δουλειά του έχαιρε εκτίμησης εργάστηκε υπό την προστασία της οικογένειας των Μεδίκων. Παρ’ όλα αυτά, η φήμη του άρχισε να παρακμάζει από τον 16ο αιώνα και μετά επειδή οι ιδέες πάνω στις οποίες είχαν βασιστεί οι πίνακές του άρχισαν να αμφισβητούνται σημαντικά. Από τον 19ο αιώνα όμως μέχρι και σήμερα τα έργα του άρχισαν να θεωρούνται άξια προσοχής εξαιτίας του ενδιαφέροντος που αναζωπυρώθηκε γύρω από  αυτά.


Η ζωή του αναγεννησιακού ζωγράφου Μποτιτσέλι

Ο Σάντρο Μποτιτσέλι γεννήθηκε την 1η Μαρτίου 1445 στην Φλωρεντία της Ιταλίας. Ήταν ο μικρότερος γιος του βυρσοδέψη Μαριάνο ντι Βάνι. Το ψευδώνυμο «Μποτιτσέλι» το απέκτησε μάλλον από τον μεγαλύτερο αδερφό του. Αυτός εργαζόταν ως ενεχυροδανειστής και τον φώναζαν «Botticello» που σημαίνει βαρελάκι! Σε νεαρή ακόμα ηλικία ο Μποτιτσέλι εργάστηκε ως χρυσοχόος. Το συγκεκριμένο επάγγελμα ακολούθησαν και άλλοι ζωγράφοι της εποχής. Στα 18 του χρόνια αποφασίζει να αλλάξει κατεύθυνση και να ασχοληθεί με το χώρο της ζωγραφικής.

Μαθητεύει, λοιπόν, στο εργαστήρι του Φιλίπο Λίπι. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται με βάση μια σειρά από Παναγίες, οι οποίες χρονολογούνται γύρω στο 1465. Σε αυτές μπορούμε να εντοπίσουμε στοιχεία από την τέχνη του Λίπι που από ότι φαίνεται επηρέασαν βαθιά τον Μποτιτσέλι. Τέτοιες απεικονίσεις είναι η Παναγία του Ροδώνα του Λούβρου, η παναγία των Ουφίτσι της Φλωρεντίας, η Παναγία Γκουίντι και η Παναγία Περιγκέ. Επηρεάστηκε επίσης και από τον Αντρέα Ντελ Βερρόκκιο, τον δάσκαλο του πασίγνωστου Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Το 1470 του ανατέθηκε και η πρώτη του δουλειά. Έπρεπε να απεικονίσει τις 7 βασικές αρετές (δύναμη, πίστη, ελπίδα, δικαιοσύνη, αγάπη, σύνεση και εγκράτεια) και να το παραδώσει σε ένα ειδικό δικαστήριο, το οποίο ειδικευόταν σε υποθέσεις σχετικές με το εμπορικό δίκαιο.

Advertisement
Πηγή φωτογραφίας: el.wikipedia.org

Προς το τέλος της ζωής του, ο Μποτιτσέλι σχεδίασε ελάχιστους πίνακες. Σημαντικό ρόλο σε αυτή την έκβαση των γεγονότων διαδραμάτισαν η φτώχεια και η μελαγχολία, με τις οποίες ήρθε αντιμέτωπος, καθώς και το πρόβλημα με την παραμόρφωση της πλάτης του και τις ασθένειες. Επωμίστηκε μάλιστα και τις απόψεις του δομηνικανού μοναχού Savonarola. Ο συγκεκριμένος μοναχός κακοχαρακτήριζε την Φλωρεντία, μιλούσε για μελλοντικές καταστροφές και καλούσε τον λαό να μετανοήσει και να αλλάξει τρόπο ζωής. Το έργο του «Μυστική Γέννηση» αντικατοπτρίζει ακριβώς αυτή του την οπτική. Τον δημιούργησε μετά τον απαγχονισμό του Savonarola. Θα αφήσει την τελευταία του πνοή στις 17 Μαίου του 1510. Ο τάφος του βρίσκεται στο κοιμητήριο της εκκλησίας των Αγίων Πάντων.


Η γέννηση της Αφροδίτης

Πηγή φωτογραφίας: beautyblog.gr

Το πρώτο έργο που έρχεται στο μυαλό κάποιου, ακούγοντας το όνομα Μποτιτσέλι, είναι η φημισμένη «Γέννηση της Αφροδίτης». Ο συγκεκριμένος πίνακας που φιλοτεχνήθηκε το 1485-1486, απεικονίζει στο κέντρο την Αφροδίτη, η οποία φαίνεται να βγαίνει από τους αφρούς της θάλασσας μέσα από ένα κοχύλι. Είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε την Αφροδίτη τελείως γυμνή. Στα δεξιά της μπορούμε να παρατηρήσουμε μια από τις Ώρες να την προσμένει για να την τυλίξει με αυτόν τον διακοσμημένο με άνθη μανδύα. Στα αριστερά της φαίνεται ο Ζέφυρος και η Αύρα να φυσούν με δύναμη για να φτάσει η Αφροδίτη στην στεριά. Αρκετοί μελετητές υποστηρίζουν οτι το συγκεκριμένο έργο σχεδιάστηκε για κάποιο μέλος από την οικογένεια των Μεδίκων. Πιο συγκεκριμένα, θεωρούν ότι αντικατοπτρίζει τον έρωτα του Τζουλιάνο ντι Πιέρο των Μεδίκων για την Σιμονέττα Κατανέο Βεσπούτσι.

Μέσα από το έργου του αυτό, μας δικαιολογεί γιατί μέχρι και σήμερα παραμένει ένας από τους πιο καταξιωμένους καλλιτέχνες της περιόδου της Αναγέννησης. Εστιάζει στην αναγέννηση κυρίως του ανθρώπινου πνεύματος και δεν έχει στόχο απλώς την διακόσμηση χώρων με κομψούς πίνακες. Είναι βασισμένο στο λογοτεχνικό έργο «La Giostra» που περιγράφει μια γιορτή στην αυλή των Μεδίκων, κατά την οποία έγιναν αναφορές στην γέννηση της θεάς. Πρόκειται για μια παρομοίωση του Έρωτα. Οι άνεμοι είναι η προσωποποίηση του πάθους και του αισθησιακού έρωτα, ενώ η Ώρα της αγνότητας.

Advertisement

Είναι ένας ύμνος της ομορφιάς και της γαλήνης. Τα χρώματα τα οποία χρησιμοποιούνται είναι φωτεινά. Οι φιγούρες που απεικονίζονται είναι καθαρές και ευδιάκριτες. Οι γραμμές είναι κομψές, τα κύματα, τα ανέμελα μαλλιά της Αφροδίτης μέχρι και οι πτυχώσεις των ρούχων είναι όλα καλοσχεδισμένα. Τέλος το γυμνό σώμα της Αφροδίτης παραπέμπει στην απλή, κλασσική ομορφιά και στην αγνότητα της ψυχής. Παρ’ όλα αυτά, ο συγκεκριμένος πίνακας θεωρείται παγανιστικός για τα δεδομένα της εποχής, καθώς συνηθίζονταν οι καλλιτέχνες να απασχολούνται με ρωμαιοκαθολικά θέματα.


Η Άνοιξη

Πηγή φωτογραφάις: argolikivivliothiki.gr

Ένας επίσης γνωστός πίνακας του Μποτιτσέλι είναι «Η Άνοιξη» ή « Η αλληγορία της Άνοιξης». Δημιουργήθηκε γύρω στο 1478. Όσον αφορά την πηγή έμπνευσής του οι γνώμες εκεί διχάζονται. Άλλοι υποστηρίζουν ότι φτιάχτηκε κατά παραγγελία του Λορέντσο ντι Πιερφραντσέσκο των Μεδίκων, ενώ κάποιοι άλλοι ότι είναι εμπνευσμένο από το βιβλίο του Οβίδιου με τίτλο «Ημερολόγιο» που περιγράφει την άνοιξη. Επίσης, πιστεύεται ότι αρχικά ο πίνακας δεν είχε όνομα και ότι ο Giorgio Vasari, ένας ιστορικός της εποχής, τον είδε στην κατοικία των Μεδίκων Villa di Castello και του έδωσε το όνομα «La Primavera».

Και σε αυτόν τον πίνακα, κεντρική φιγούρα είναι η θεά Αφροδίτη. Δεξιά της στέκεται η θεά των λουλουδιών και της Άνοιξης, Φλόρα. Στο πλάι της είναι μια γυναικεία φιγούρα, η νύμφη Χλωρίδα, την οποία κρατάει ο θεός Ζέφυρος. Τέρμα αριστερά παρατηρούμε τον θεό Ερμή να έχει σηκωμένο το δεξί του χέρι και να κρατάει το κηρύκειο, προσπαθώντας να διώξει τα σύννεφα που πλησιάζουν. Οι τρεις γυναίκες που χορεύουν κυκλικά, φορώντας πέπλα στα χρώματα των Μεδίκων, αντιπροσωπεύουν τις τρεις Χάριτες. Το μικρό αγγελάκι πάνω από την Αφροδίτη είναι ο φτερωτός έρωτας, ο οποίος, έχοντας κλειστά τα μάτια, σημαδεύει με το τόξο του.

Από τον τίτλο του έργου του Μποτιτσέλι μπορούμε να συμπεράνουμε ότι αναφέρεται στην γονιμότητα και την άνθηση, δυο πράγματα που χαρακτηρίζουν την άνοιξη. Σημαντική επιρροή έχει ασκήσει και η ανάπτυξη της Φλωρεντίας υπό τον οίκο των Μεδίκων. Μελετητές του πίνακα έχουν παρατηρήσει ανάμεσα στις 8 εικονιζόμενες φιγούρες και σημαντικά πρόσωπα της εποχής. Η θεά Αφροδίτη σχεδιάστηκε κατ’ εικόνα της Simonetta Vespucci, ενώ μια από τις τρεις χάριτες μοιάζει με την Caterina Sforza. Επίσης το έργο του αυτό έχει και θρησκευτικά στοιχεία, καθώς οι τρεις κοπέλες που αποτελούν τις χάριτες παρομοιάζονται ως Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη.

Advertisement

Η προσκύνηση των μάγων

Πηγή φωτογραφίας: el.wikipedia.org

Το έργο «Η προσκύνηση των μάγων» φιλοτεχνήθηκε γύρω στα 1475-1480. Είναι ο μοναδικός πίνακας του Μποτιτσέλι, στον οποίο έχει σχεδιάσει και τον εαυτό του μέσα στο πλήθος! Πιο συγκεκριμένα, δεξιά στον πίνακα ο νεαρός με τον πορτοκαλί μανδύα που κοιτάζει προς το μέρος του παρατηρητή είναι ο ίδιος ο Μποτιτσέλι. Όπως αναγράφεται και στην περιγραφή κάτω από τον πίνακα στο μουσείο «Ουφίτσι» της Φλωρεντίας:

Πρόκειται για έργο που εγκωμιάσθηκε και περιγράφηκε λεπτομερειακά με κάποιες αντιγνωμίες – στις παλαιότερες πηγές και του οποίου οι μορφές αναγνωρίσθηκαν ως ο Κοσμάς ο Πρεσβύτερος (γονατιστός εμπρός στο βρέφος), ο Πιέρο Γκοτόζο (με κόκκινο μανδύα) και ο Λαυρέντιος ο Μεγαλοπρεπής με τον Πολιτσιάνο και τον Πίκο ντελά Μιράντολα, στην άκρη αριστερά και τον ίδιο τον Μποτιτσέλλι, στο δεξίο άκρο. Εκτός απ’ αυτούς, υπάρχουν ο Τζουλιάνο των Μεδίκων (που στέκεται στην πρώτη σειρά προς τα δεξιά) και πίσω απ’ αυτόν ο δωρητής Τζιοβάννι ντι Ζανόμπι ντελ Λάμα, που κοιτάζει προς τον θεατή. Η αυλή των Μεδίκων παρουσιάζεται εδώ έξω από την ιστορική πραγματικότητα, μεταφερομένη σ’ έναν ζωντανό πίνακα με λαμπρά χρώματα και με πλατιά σκηνογραφία.


Ακολουθεί βίντεο με την ζωή του Μποτιτσέλι.

Πηγές

Βιβλίο του Άλκη Χαραλαμπίδη «Ιταλική Αναγέννηση»

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%97_%CE%93%CE%AD%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B7_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%91%CF%86%CF%81%CE%BF%CE%B4%CE%AF%CF%84%CE%B7%CF%82_(%CE%9C%CF%80%CE%BF%CF%84%CE%B9%CF%84%CF%83%CE%AD%CE%BB%CE%B9)http://www.sxolizografikis.gr/gallery/mouseio-megalon-kallitexnon/27-botticelli.html

https://tvxs.gr/news/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1/%CF%83%CE%AC%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF-%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%84%CE%B9%CF%84%CF%83%CE%AD%CE%BB%CE%B9-%CE%BF-%CF%83%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%B4%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CF%82-%CE%B4%CE%AC%CF%83%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%AD%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B7%CF%82&dr=tvxsmrstvxs

https://www.mixanitouxronou.gr/santro-botitseli-o-kallitechnis-pou-zografise-nekrous-tous-sinomotes-ton-medikon-ke-dimiourgise-tin-panemorfi-afroditi-me-tis-perierges-analogies/

https://www.klik.gr/gr/el/24-hours/i-anoixi-la-primavera-o-istoria-tou-aristourgimatikou-pinaka-tou-botticelli/http://www.musicheaven.gr/html/modules.php?name=News&file=article&id=637

https://tvxs.gr/news/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1/%CF%83%CE%AC%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF-%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%84%CE%B9%CF%84%CF%83%CE%AD%CE%BB%CE%B9-%CE%BF-%CF%83%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%B4%CE%B1%CE%AF%CE%BF%CF%82-%CE%B4%CE%AC%CF%83%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%AD%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%B7%CF%82&dr=tvxsmrstvxs

 

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Φοιτήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, στον ελεύθερο χρόνο μου ασχολούμαι με την ζωγραφική, βλέπω ταινίες & σειρές (ξένες ως επί το πλείστον) και λατρεύω την κλασσική λογοτεχνία.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG