Επίθεση στο Περλ Χάρμπορ: Το γεγονός – ντόμινο για την έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ, πηγή εικόνας: britannica.com
Πηγή εικόνας: britannica.com | Η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ.

Στις 7 Δεκεμβρίου 1941 πραγματοποιήθηκε ιαπωνική αεροπορική επίθεση κατά της αμερικανικής στρατιωτικής, ναυτικής και αεροπορικής βάσης στο Περλ Χάρμπορ. Το Περλ Χάρμπορ τοποθετείται λίγα χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Χονολουλού, στη νότια ακτή της νήσου Οάχου, στα νησιά της Χαβάης. Η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ στάθηκε μεγάλο ιστορικό γεγονός, τόσο για τις ΗΠΑ, όσο και για τον υπόλοιπο κόσμο, καθώς αποδείχτηκε γεγονός – ντόμινο για την έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.


Ιστορικό υπόβαθρο

Μέχρι το Δεκέμβριο του 1941 που εκδηλώθηκε η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ, ο κόσμος βίωνε τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήδη από τον Σεπτέμβριο του 1939. Τον χειμώνα του 1941 οι δυνάμεις του Άξονα βρίσκονταν σε θέση ισχύος. Η ναζιστική Γερμανία είχε καταλάβει την Πολωνία, τη Δανία, τη Νορβηγία, την Ολλανδία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, τη Γαλλία, τη Γιουγκοσλαβία και την Ελλάδα με τη συνεργασία της φασιστικής Ιταλίας. Από το φθινόπωρο του 1940 μέλη του Άξονα ήταν και η Ρουμανία με τη Βουλγαρία. Από το καλοκαίρι του 1941 είχε ξεκινήσει και η μεγάλη επίθεση του Τρίτου Ράιχ κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Η τρίτη έτερη μεγάλη δύναμη του Άξονα, η μιλιταριστική Ιαπωνική Αυτοκρατορία, από το 1931, πραγματοποιούσε πολεμικές επιχειρήσεις στην Κίνα και γενικότερα στις χώρες της Άπω Ανατολής. Στόχος του Ιάπωνα αυτοκράτορα Χιροχίτο ήταν ο πλήρης έλεγχος ολόκληρης της Άπω Ανατολής και ολόκληρου του Ειρηνικού Ωκεανού για οικονομικά οφέλη. Η μιλιταριστική αυτοκρατορική Ιαπωνία δεν είχε τίποτα να ζηλέψει από τα ολοκληρωτικά κράτη της Ευρώπης. Όμως εμπόδιο για την πλήρη κατάκτηση του Ειρηνικού ήταν οι ΗΠΑ, οι οποίες είχαν εδαφικές κτήσεις στον εν λόγω ωκεανό. Οι ΗΠΑ, λόγω της δυσφορίας τους για τις επεκτάσεις των Ιαπώνων, επέβαλλαν εμπορικούς αποκλεισμούς στη «χώρα του ανατέλλοντος ήλιου». Έτσι, ο επεκτατισμός των Ιαπώνων θα οδηγούσε στην επίθεση στο Περλ Χάρμπορ.

Πηγή εικόνας: el.wikipedia.org | Ο αυτοκράτωρ της Ιαπωνίας, Χιροχίτο.

Η αμερικανική ουδετερότητα

Οι ΗΠΑ, μετά την εμπλοκή τους στον αιματηρό Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και το Κράχ του 1929, απεφάσισαν να ακολουθήσουν πολιτική απομόνωσης. Στην αμερικανική κοινωνία και πολιτική υπήρχε η άποψη πως οι ΗΠΑ έπρεπε να ασχολούνται με τα του οίκου τους και να μην εμπλακούν ξανά σε εξωτερικές υποθέσεις, όπως την τετραετία 1914 – 1918. Ο Αμερικανός Πρόεδρος Φράνγκλιν Ρούσβελτ, κατά τη δεύτερη θητεία του, κατά τη διετία 1935-1937, αν και οπαδός της αμερικανικής εξωστρέφειας, αναγκάστηκε να ψηφίσει το νόμο περί ουδετερότητας που προέβλεπε μη ανάμειξη σε εξωτερικούς πολέμους και καμία εμπορική συναλλαγή με εμπόλεμες χώρες. Το 1937 ο νόμος τροποποιήθηκε, επιτρέποντας σε εμπόλεμες χώρες να αγοράζουν αμερικανικά προϊόντα (αλλά όχι πολεμοφόδια), αρκεί να τα πληρώνουν μετρητοίς και να φροντίζουν οι ίδιες τη μεταφορά τους (Cash and Carry). Στις 6 Οκτωβρίου 1937 η εφημερίδα Wall Street Journal γράφει: «Πρέπει να πάψουμε επιτέλους ν΄ ανακατευόμαστε στις ξένες υποθέσεις. Η Αμερική επιθυμεί ειρήνη». Σε προεκλογική του ομιλία το 1940, ο Ρούσβελτ λέει: «Μιλώ σε σας, μητέρες και πατέρες, και θέλω να σας διαβεβαιώσω για ένα μόνο πράγμα. Το έχω ήδη ξαναπεί, θα το ξαναπώ όμως και πάλι, και πάλι, και πάλι. Δεν θα στείλουμε ποτέ τα παιδιά σας για να πολεμήσουν σε ξένους πολέμους». Οι στρατοκράτες της Ιαπωνίας, όμως, είχαν άλλη άποψη.

Πηγή εικόνας: capital.gr | Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Φράνγκλιν Ρούσβελτ.

Η προετοιμασία της επίθεσης στο Περλ Χάρμπορ

Για την επίτευξη των ιαπωνικών στόχων στον Ειρηνικό, ο Αρχηγός του ιαπωνικού στόλου, Ιζορόκου Γιαμαμότο, πρότεινε την άνευ πολέμου αιφνιδιαστική επίθεση στο Περλ Χάρμπορ. Στόχος της επίθεσης ήταν η πλήρης καταστροφή του αμερικανικού στόλου που έδρευε στη Χαβάη. Ο Γιαμαμότο πίστευε πως οι ΗΠΑ θα έμπαιναν στον πόλεμο και είχαν την ικανότητα να ξαναφτιάξουν τα σκάφη τους, αλλά πίστευε πως η ανάκτηση των δυνάμεών τους θα γινόταν σε 1-2 χρόνια. Όλο αυτό το διάστημα, η Ιαπωνία θα είχε την ευκαιρία να σαρώσει τον Ειρηνικό και τις πλουτοπαραγωγικές του πηγές που θα την έκαναν υπερδύναμη. Κατόπιν δισταγμών, το Γενικό Επιτελείο δέχτηκε την πρόταση του Γιαμαμότο για επίθεση στο Περλ Χάρμπορ. Οι Αμερικανοί δεν περίμεναν την επίθεση, καθώς πίστευαν πως τα πλοία τους είναι ανθεκτικά σε τορπίλες, καθώς τα νερά στη βάση ήταν ρηχά. Όμως ο πλωτάρχης Μινόρου Γκέντα, ο σχεδιαστής της επίθεσης, κατασκεύασε τορπίλες με ειδικά πτερύγια που τις εμπόδιζαν να πλήξουν τον βυθό, αντί για τα σκάφη. Μάλιστα, τις ετοίμασε μόλις δύο μέρες πριν την επίθεση! Η επίθεση θα γινόταν από άρτια και σκληρά εκπαιδευμένα μέλη των ιαπωνικών δυνάμεων. Οι Αμερικανοί, από την άλλη, ζούσαν στην ειρηνική τους άγνοια. Πίστευαν πως η Χαβάη είναι πολύ μακριά από τα ιαπωνικά ορμητήρια και πως τα σκάφη τους δεν είναι ευάλωτα σε επίθεση. Δεν χρησιμοποίησαν κανένα καμουφλάζ, ούτε για τα σκάφη, αλλά ούτε για τις εγκαταστάσεις. Επικρατούσε η ιδέα του «Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί σε εμένα!» Το μόνο μέτρο που εφαρμοζόταν ήταν η αύξηση μέτρων φύλαξης της βάσης υπό τον φόβο δολιοφθορών των τοπικών ιαπωνικών πληθυσμών. Γενικότερα, οι Αμερικανοί υπέστησαν ταπεινωτικό, στρατηγικό και τακτικό αιφνιδιασμό. Για αυτούς τους λόγους, οι αρχηγοί της βάσης, ο ναύαρχος Χάσμπαντ Κίμελ και ο στρατηγός Γουόλτερ Σορτ, αργότερα παραπέμφθηκαν σε στρατοδικείο. Ωστόσο, οι Αμερικανοί κατάφεραν να σπάσουν τον ιαπωνικό κώδικα επικοινωνίας και να μάθουν νωρίτερα για την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ. Όμως, όταν έστειλαν το σήμα στη βάση, ήταν ήδη πολύ αργά. Σε αυτό οφείλεται και η δυσπιστία των αξιωματικών στη νέα επικοινωνιακή εφεύρεση, το ραντάρ.


Η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ

Ο στόλος ξεκίνησε από την Ιαπωνία στις 2 Δεκεμβρίου 1941. Επικεφαλής ήταν ο ναύαρχος Τσουίτσι Ναγκούμο. Η δύναμη αποτελούνταν από 6 αεροπλανοφόρα, 2 θωρηκτά, 2 βαριά και 1 ελαφρύ καταδρομικό, 9 αντιτορπιλικά, 28 υποβρύχια, 8 πετρελαιοφόρα και 414 αεροσκάφη. Για ασφάλεια και μυστικότητα, ταξίδεψε διαμέσου του βορείου Ειρηνικού. Λόγω των κακών καιρικών συνθηκών, ο ιαπωνικός στόλος ταξίδεψε με απόλυτη μυστικότητα, καθώς δεν υπήρχε κανένα σκάφος στην περιοχή. Έτσι, οι Αμερικανοί δεν αντιλήφθηκαν τους Ιάπωνες, ούτε κατά την πορεία τους στη Χαβάη, ούτε κατά την επιστροφή τους στην Ιαπωνία! Τον σκοπό της αποστολής τον γνώριζαν μόνο ο ναύαρχος και το επιτελείο του. Ο Ναγκούμο θα ανακοινώσει το εγχείρημα στο πλήρωμα δύο μέρες πριν την άφιξη στο προκαθορισμένο σημείο για την επίθεση. Ακολουθεί μεγάλος ενθουσιασμός από το πλήρωμα. Το ημερολόγιο έγραφε Κυριακή 7 Δεκεμβρίου 1941 και ώρα 7:02, όταν οι έχοντες βάρδια υπηρεσίας στη βάση, έμειναν άφωνοι με την ιαπωνική επέλαση. To σύνθημα από τους Ιάπωνες δόθηκε: «Tora, tora, tora!» (tora σημαίνει τίγρης). Η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ ήταν γεγονός.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η αιφνιδιαστική επίθεση στο Περλ Χάρμπορ, πηγή εικόνας: thetoc.gr
Πηγή εικόνας: thetoc.gr | Η αιφνιδιαστική επίθεση στο Περλ Χάρμπορ.

Οι απώλειες του Περλ Χάρμπορ

Οι Αμερικανοί στη βάση του Περλ Χάρμπορ διέθεταν 8 θωρηκτά, 3 βαριά και 5 ελαφρά καταδρομικά, 30 αντιτορπιλικά, 4 υποβρύχια, 50 άλλα σκάφη και περίπου 390 αεροσκάφη. Μετά την επίθεση, οι απώλειες ανέρχονταν σε 2 εντελώς βυθισμένα θωρηκτά, 2 θωρηκτά βυθισμένα που ανελκύστηκαν, 1 θωρηκτό με βαριές ζημιές, 3 θωρηκτά με ελαφρές ζημιές, 2 εντελώς βυθισμένα πλοία, 3 αντιτορπιλικά με βαριές ζημιές, βαριές ζημιές σε 3 πλοία, 188 κατεστραμμένα αεροσκάφη, 159 αεροσκάφη με ζημιές, 2.403 νεκροί και 1.178 τραυματίες. Οι ιαπωνικές απώλειες ήταν 4 βυθισμένα υποβρύχια, 1 υποβρύχιο με βαριές ζημιές, 29 κατεστραμμένα αεροσκάφη, 74 αεροσκάφη με ζημιές, 64 νεκροί και 1 αιχμάλωτος.


Οι συνέπειες

Οι πολιτικές συνέπειες αποδείχτηκαν μεγαλύτερες από τις στρατιωτικές. Η αιφνιδιαστική επίθεση προκάλεσε κύμα αγανάκτησης στην αμερικανική κοινή γνώμη που αποκαλούσε πια τους Ιάπωνες «Yellow bastards» και ζητούσε έξοδο της χώρας στον πόλεμο. Ο Ρούσβελτ θα πει «Η ημέρα αυτή θα καταγραφεί ως ημέρα ντροπής στην Ιστορία». Σεβόμενος το λαϊκό αίσθημα, κήρυξε αυθημερόν τον πόλεμο κατά της Ιαπωνίας. Υπάρχει βέβαια και η θεωρία συνωμοσίας, που θέλει την ιαπωνική επίθεση προσχεδιασμένη και ήδη γνωστή από πριν στην αμερικανική κυβέρνηση, ώστε να βρεθεί αφορμή για έξοδο της χώρας στον πόλεμο. Στις 11 Δεκεμβρίου 1941 κήρυξε τον πόλεμο κατά της Γερμανίας και του Άξονα γενικότερα. Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Ουίνστον Τσώρτσιλ, δέχτηκε το γεγονός αυτό με ενθουσιασμό, καθώς στήριζε την πολιτική και τις ελπίδες του για νίκη με την είσοδο των ΗΠΑ στον πόλεμο. Με τις ΗΠΑ, την ισχυρότερη οικονομία του κόσμου στο πλευρό των Συμμάχων, ίσως να έγερνε η πλάστιγγα στη μεριά των δυνάμεων της ελευθερίας. Οι Γερμανοί θα δουν το νέο τους εχθρό με προβληματισμό και εκνευρισμό, χωρίς ωστόσο να τον θεωρούν μεγάλη στρατιωτική δύναμη. Ο Χέρμαν Γκάιρινγκ, ο Στρατάρχης του Τρίτου Ράιχ και δεύτερος σε ιεραρχία μετά τον Αδόλφο Χίτλερ, δήλωσε: «Δεν υποτιμώ τους Αμερικανούς. Είναι ασυναγώνιστοι στην κατασκευή ξυριστικών λεπίδων. Μην ξεχνάτε, ωστόσο, ότι η λέξη “bluff” είναι το κλειδί της κοινωνίας τους». Με τη στήριξη των Αμερικανών ωστόσο, οι Γερμανοί εγκαταλείπουν το ενδεχόμενο άμεσης πτώσης του μεγάλου εχθρού τους, της Αγγλίας. Οι Ιάπωνες στρατιωτικοί θιασώτες της επίθεσης στο Περλ Χάρμπορ πάλι, έγιναν δεκτοί στην Ιαπωνία με ενθουσιασμό ως ήρωες. Άραγε θα τους δικαιώσει η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ;

Πηγή εικόνας: etsy.com | Ο «θείος Σαμ» καλεί τους Αμερικανούς στον πόλεμο.

Μεταφορά στον κινηματογράφο

Η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ στάθηκε έμπνευση για τον Αμερικανό σκηνοθέτη Μάικλ Μπέι για τη δημιουργία ταινίας. Το «Περλ Χάρμπορ» είναι μια γνωστή πολεμική αμερικανική ταινία του 2001 με πρωταγωνιστές τους Μπεν Άφλεκ, Τζος Χάρτνετ και Κέιτ Μπεκινσέιλ. Η ταινία είναι πολύ γνωστή και για την όμορφη μουσική του Γερμανού συνθέτη Χανς Ζίμερ. Η πλοκή αφορά δύο παιδικούς φίλους που υπηρετούν στην πολεμική αεροπορία των ΗΠΑ και είναι ερωτευμένοι με την ίδια νοσοκόμα. Βρίσκονται, όμως, στο Περλ Χάρμπορ και βιώνουν την επίθεση. Η φιλία τους, όμως, θα αναπτυχθεί ξανά όταν πάρουν μαζί μέρος στις επιχειρήσεις κατά της Ιαπωνίας.

Η ταινία «Περλ Χάρμπορ» του 2001, πηγή εικόνας: dvd-trailers.gr
Πηγή εικόνας: dvd-trailers.gr | Η ταινία «Περλ Χάρμπορ» του 2001.

Παρακάτω ακολουθεί βίντεο από το CNN Greece με ένα πολύ μικρό αφιέρωμα στην επίθεση στο Περλ Χάρμπορ.


Πηγές

el.wikipedia.org
athinorama.gr
sansimera.gr


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Παναγιώτης Μπαλάσης

Γεννήθηκα το 1995 στην Αθήνα. Απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Αγάπη για τη γραφή, τα βιβλία, τη μουσική, το ποδόσφαιρο μα πάνω απ'όλα την ιστορία.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;