Η κατάρα της μούμιας: Η γέννηση ενός θρύλου

SHARE:

Με την πρόσφατη ταινία «The Mummy» στην οποία πρωταγωνιστεί ο Τομ Κρουζ, ξαναταξιδέψαμε στα μυστήρια της Αιγύπτου και στη διάσημη «κατάρα της μούμιας». Οι μούμιες και τα μυστήρια των πυραμίδων φαίνεται να είναι ένα μοτίβο που ελκύει ιδιαίτερα το ενδιαφέρον της μεγάλης οθόνης. Με τις πρώτες ιστορίες για την κατάρα της μούμιας να εμφανίζονται τον 19ο αιώνα, η μούμια ως θέμα συνεχίζει να αποτελεί έμπνευση σε δεκάδες ταινίες όπως «Το φάντασμα της μούμιας» (1944), «Αίμα από τον τάφο της μούμιας» (1971) και «Η μούμια» (1999). Από την πρώτη αναφορά της σε μυθιστόρημα το 1827 έως και σήμερα, η κατάρα της μούμιας ζει μέσα από φανταστικές ιστορίες και σε αυτούς που πιστεύουν στο υπερφυσικό. Πού βασίζεται όμως όλο αυτό στην πραγματικότητα; Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή…

Τουταγχαμών
Η Σαρκοφάγος του Τουταγχαμών

Ο Φαραώ Τουταγχαμών

Ο Τουταγχαμών έχει γίνει πλέον ο πιο διάσημος Φαραώ της Αρχαίας Αιγύπτου. Γεννηθείς γύρω στο 1341 π.Χ. ήταν γιος του Φαραώ Ακενατέν. Ο πατέρας του λάτρευε τον Ατέν, τον θεό Ήλιο της αιγυπτιακής θρησκείας και προσπάθησε μάλιστα να ανατρέψει την πολυθεϊστική θρησκεία των Αιγυπτίων σε μονοθεϊστική με κέντρο λατρείας τον θεό Ήλιο. Τόση ήταν η λατρεία του για τον θεό που, όταν γεννήθηκε ο Τουταγχαμών, τον ονόμασε Τουταγχατέν, δηλαδή «η ζωντανή εικόνα του Ατέν». Αργότερα, οι Αιγύπτιοι εκδίωξαν από τον θρόνο τον Φαραώ Ακενατέν για τις αιρετικές του απόψεις. Έτσι, ο εννιάχρονος Τουταγχατέν, ανεβαίνοντας στον θρόνο, άλλαξε το όνομά του σε Τουταγχαμών, για να απολέσει οποιαδήποτε σύνδεσή του με τη μονοθειστική θρησκεία που πρέσβευε ο πατέρας του.

Παντρεύτηκε την Ανγκεσεναμούν, ετεροθαλή αδερφή του, και προσπάθησε κατά τη διάρκεια της βασιλείας του να τονώσει την εξασθενημένη τότε Αίγυπτο, αφιερώνοντας τη σύντομη ζωή του στη λατρεία των θεών. Απέκτησε 2 κόρες, οι οποίες πέθαναν λίγο μετά τη γέννησή τους. Ο Τουταγχαμών πέθανε άσημος σε ηλικία 18 ετών από άγνωστες αιτίες. Σε εξέταση που έγινε στη σωρό του με ακτίνες Χ, εντοπίστηκε μία κρανιοεγκεφαλική κάκωση που μαρτυρά έναν βίαιο θάνατο.

Advertisement

Ο Τάφος του Τουταγχαμών: η Αποκάλυψη!

Κάρτερ-Κάρναβον
Ο Χάουρντ Κάρτερ και ο Λόρδος Κάρναβον

Πηγή της φήμης του, όμως, δεν αποτελεί το έργο του ως κυβερνήτης της Αιγύπτου, αλλά η «κατάρα» που θεωρείται ότι εξαπέλυσε με την ανακάλυψη του τάφου του το 1922. Στις 4 Νοεμβρίου εκείνου του έτους, ο Βρετανός αρχαιολόγος Χάουαρντ Κάρτερ κατάφερε να εντοπίσει τον τάφο του Τουταγχαμών έπειτα από 15 χρόνια ανασκαφών στην Κοιλάδα των Βασιλέων στην Αίγυπτο. Στο άκουσμα των συγκλονιστικών νέων για την ανακάλυψη του τάφου, ο Λόρδος Κάρναβον, συνεργάτης του Κάρτερ και σπόνσορας της επιχείρησης, έσπευσε στην Αίγυπτο μαζί με την κόρη του, για να παρευρεθεί στο άνοιγμα του τάφου.

Προς ευχάριστη έκπληξη όλων, ο τάφος του άσημου μέχρι τότε Φαραώ, ήταν ανέγγιχτος από ληστές ή θησαυροθήρες. Έπειτα από περίπου 3000 χρόνια, ο βασιλικός τάφος του Τουταγχαμών άνοιξε για να αποκαλύψει πολύτιμους θησαυρούς! Μέσα από μία μικρή τρύπα, ο Κάρτερ είναι ο πρώτος που κοιτάζει μέσα στο δωμάτιο που φιλοξενούσε τη σαρκοφάγο του Τουταγχαμών.

«Μπορείς να δεις τίποτα;» ρώτησε τότε ο Κάρναβον τον Κάρτερ.

«Ναι… Υπέροχα πράγματα!» απάντησε κατακλυσμένος από δέος εκείνος.

Όντως, ο χώρος του βασιλικού τάφου στέγαζε αμύθητους θησαυρούς. 5000 πολύτιμα αντικείμενα κατεγράφησαν μέσα στον τάφο, μεταξύ των οποίων αγάλματα από χρυσό και ελεφαντόδοντο, αγαπημένα παιχνίδια του Φαραώ, αιθέρια έλαια και πολύτιμα κοσμήματα. Το εύρημα όμως που έκλεψε την παράσταση ήταν η σαρκοφάγος του Τουταγχαμών, που αποτελούταν από τρία διαφορετικά φέρετρα, το ένα μέσα στο άλλο. Ποιο το τίμημα όμως που πλήρωσαν αυτοί που καταπάτησαν τον ιερό χώρο που κείτονταν ο Τουταγχαμών;

Τουταγχαμών
Η αίθουσα ταφής του Τουταγχαμών

Το φόντο της κατάρας

Στα πλαίσια των ανασκαφών που έγιναν στην Αίγυπτο τον 19ο αιώνα, αρκετοί συγγραφείς επηρεάστηκαν από το μυστήριο που περικλείει τα μνημεία της Αιγύπτου και εμπνεύστηκαν φανταστικές ιστορίες βασισμένες σε αυτά. Η πρώτη αναφορά που βρέθηκε για την κατάρα της μούμιας ήταν το 1827 με τίτλο «Η μούμια», από την όχι ακόμα γνωστή τότε Jane Webb Loudon. Ακολούθησαν κι άλλοι συγγραφείς, όπως η Louisa May Alcott, που έγραψε το «Lost in a Pyramid» το 1869 και τη Μέρι Κορέλι, η οποία αρεσκόταν στα μοτίβα της μετενσάρκωσης και του μεταφυσικού στις ιστορίες της.

Advertisement

Η κατάρα του Φαραώ γεννιέται…

Αφορμή για τη διάδοση της φήμης για την κατάρα του Φαραώ αποτέλεσε ένα συμβολικό για κάποιους συμβάν την ημέρα που ανοίχτηκε ο τάφος. Μία κόμπρα -που είναι παρεμπιπτόντως το ζώο-σύμβολο της Αιγύπτιας Θεάς Γουαζέτ, προστάτιδας του Φαραώ – καταβρόχθισε το καναρίνι του Κάρτερ. Με πρώτη τη συγγραφέα Μέρι Κορέλι και μετέπειτα τον Τύπο, ξεκίνησαν δυσοίωνες προειδοποιήσεις για μία υποτιθέμενη κατάρα.

ΚάρναβονΤον Απρίλιο του 1923 απεβίωσε ο Λόρδος Κάρναβον. Η αιτία του θανάτου του ήταν η μόλυνση από ένα τσίμπημα κουνουπιού που αποδυνάμωσε τον οργανισμό του τόσο, ώστε να παραδοθεί στο θάνατο από πνευμονία λίγες εβδομάδες αργότερα.

Τη στιγμή του θανάτου του, όλα τα φώτα στο Κάιρο έσβησαν μυστηριωδώς. Ο Βρετανικός στρατός που διαχειριζόταν την ηλεκτροδότηση στην πόλη εκείνη την εποχή δεν μπορούσε να βρει τον λόγο, για τον οποίο έγινε η διακοπή, ούτε να επαναφέρει τη λειτουργία τους. Είκοσι λεπτά αργότερα τα φώτα επανήλθαν μόνα τους.  Ταυτόχρονα, την ίδια στιγμή που απεβίωσε ο Κάρναβον, 2000 μίλια μακρυά, ο σκύλος του ξαφνικά άφησε κι εκείνος την τελευταία του πνοή.

Όλα αυτά συνέβησαν 2 εβδομάδες μετά την κυκλοφορία μίας προειδοποίησης από τη Μέρι Κορέλι, στην οποία έκανε λόγο για τη φρικτή τιμωρία όποιου παραβιάσει έναν σφραγισμένο τάφο. Με τον θάνατο του λόρδου Κάρναβον, ο Τύπος δεν ήθελε πολύ για να οργιάσει με δημοσιεύματα περί κατάρας που εξαπολύθηκε εξαιτίας του ανοίγματος του τάφου του Φαραώ. Έγινε λόγος μάλιστα για προειδοποιητικές πήλινες επιγραφές στην είσοδο του τάφου, οι οποίες προειδοποιούσαν για το «κακό» και τις οποίες σκόπιμα απέκρυψε ο Κάρτερ. Έπειτα, οι εφημερίδες επιδέξια απέδιδαν κάθε θάνατο στην κατάρα της μούμιας.

Τα θύματα της κατάρας

Τα νέα για την ανακάλυψη του τάφου ταξίδεψαν γρήγορα. Ο Τουταγχαμών είχε γίνει πλέον διάσημος και πλήθος ατρόμητων τουριστών συνωστιζόταν για να δει από κοντά τον μυστηριώδη τύμβο. O οικονομολόγος Τζωρτζ Τζέι Γκουλντ ήταν ένας από τους λίγους που του επετράπη να εισέλθει και ξεναγήθηκε μάλιστα από τον ίδιο τον Κάρτερ. Όμως ο Γκουλντ πλήρωσε ακριβά την ιδιωτική του ξενάγηση. Την ίδια νύχτα ανέβασε πυρετό και πέθανε στις 16 Μαίου 1923. Ένας ακόμα Βρετανός βιομήχανος είχε την ίδια μοίρα με τον Γκουλντ ύστερα από την είσοδό του στον τάφο. Στη λίστα των θυμάτων προστίθεται και ο πρίγκιπας Αλί Καμέλ Φαμί Μπέι που επίσης επισκέφθηκε τον χώρο ανάπαυσης του Τουταγχαμών. Πέθανε στις 10 Ιουλίου του 1923, αφότου πυροβολήθηκε από τη σύζυγό του.

Advertisement
Τάφος Τουταγχαμόν
Ο Κάρτερ εξετάζει τη μούμια του Φαραώ μαζί με κάποιον βοηθό του

Οι μυστηριώδεις θάνατοι συνεχίζουν με δύο από τα μέλη της ομάδας που παρευρέθησαν στο άνοιγμα της σαρκοφάγου και στην εξέταση της μούμιας του Τουταγχαμών. Μέχρι το 1929 δεκατρείς άνθρωποι που με κάποιον τρόπο είχαν αγγίξει τον ιερό τάφο ήταν νεκροί. Συλλέκτες που είχαν αγοράσει αντικείμενα που βρέθηκαν μέσα στον τάφο άρχισαν να τα στέλνουν ανώνυμα στο Βρετανικό Μουσείο, φοβούμενοι την κατάρα.

Στα θύματα προστέθηκαν η σύζυγος του λόρδου Κάρναβον, που πέθανε ξαφνικά από τσίμπημα εντόμου, και ο γραμματέας του, που ο θάνατος τον βρήκε ξαφνικά στον ύπνο του. Έπειτα, ο πατέρας του γραμματέα του Κάρναβον, λόρδος Γουέστμπουρι, αυτοκτόνησε πέφτοντας από τον έβδομο όροφο, αφήνοντας ένα σημείωμα που απέδιδε την ευθύνη για το θάνατο του γιου του στην κατάρα του Τουταγχαμών. Κατά τη διάρκεια της μεταφοράς της σωρού του λόρδου προς το κοιμητήριο, το όχημα που τη μετέφερε χτύπησε θανάσιμα ένα οχτάχρονο αγόρι. Την ίδια στιγμή πέθανε ένας υπάλληλος του Βρετανικού Μουσείου στo τμήμα της Αιγυπτολογίας.

Τα θύματα της κατάρας συνεχίζουν μέσα στα χρόνια με το πιο πρόσφατο να αποτελεί την Σέριλ Μάνσον. Κατά τη διάρκεια του μήνα του μέλιτος το 1995, επισκέφθηκε με το σύζυγό της τον τάφο του Τουταγχαμών. Ως φοιτήτρια της Ιστορίας της Τέχνης, δεν της ήταν αρκετό απλά να δει τον τάφο. Ήταν τόσο ενθουσιασμένη που ήθελε να αγγίξει τα τοιχώματα! Παρά τις απαγορεύσεις στον χώρο, έτσι και έκανε. Λίγο καιρό μετά την επιστροφή της πέθανε σε ηλικία 38 ετών από μη αναστρέψιμη λοίμωξη στους πνεύμονες.

Τι πραγματικά κρύβεται πίσω από την κατάρα;

Αρχικά, έπειτα από έρευνα του Πανεπιστημίου της Αυστραλίας, ο επιδημιολόγος Μαρκ Νέλσον καταλήγει ότι δεν υπάρχει κάποιος αξιοσημείωτος στατιστικά αριθμός θανάτων που να στηρίζει με κάποιο τρόπο την κατάρα της μούμιας. Είκοσι τέσσερις άνθρωποι παρευρέθησαν στο άνοιγμα του τάφου. Από αυτούς πέθαναν μόνο οι έξι και κανείς τους δεν ήταν κάτω από 70 ετών, οπότε σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι πέθαναν πρόωρα.

Τι γίνεται όμως με εκείνους που επισκέφθηκαν τον τάφο και κατέληξαν νεκροί; Κι εδώ οι ειδικοί έρχονται να δώσουν την απάντηση. Εκτός από τα χρυσοποίκιλτα αγαλματίδια και μπιχλιμπίδια που τοποθετούνταν παραδοσιακά στους βασιλικούς Αιγυπτιακούς τάφους, ο Φαράω έπαιρνε μαζί του στο «ταξίδι της μεταθανάτιας ζωής» τρόφιμα, όπως φρούτα, λαχανικά και κρέας. Κάτι για το δρόμο που λέμε. Αυτά κατά τη διάρκεια των χρόνων γίνονταν εστία ανάπτυξης μικροβίων, εντόμων και μυκήτων, πολύ επικίνδυνων και πολλές φορές θανατηφόρων για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Όταν, λοιπόν, ανοίχτηκε ο τάφος του Τουταγχαμών, οι εξασθενημένοι ή ευαίσθητοι οργανισμοί δεν μπόρεσαν να αμυνθούν στην επίθεση τέτοιων μικροοργανισμών και τοξινών, πράγμα που τους οδήγησε στον θάνατο. Το ίδιο συνέβη και στη Σέριλ το 1995 που άγγιξε τα τοιχώματα του τάφου. Επιστημονική έρευνα υποστηρίζει αυτή την εκδοχή με ευρήματα καλλιέργειας μυκήτων που υπάρχουν στα τοιχώματα και μπορούν να προκαλέσουν αιμορραγία στους πνεύμονες και στη συνέχεια… τον θάνατο.

Και όσον αφορά τους υπόλοιπους θανάτους που συνέβησαν στο Λονδίνο και συνδέθηκαν με την κατάρα της μούμιας; Πρόσφατη θεωρία ενός ιστορικού πραγματεύεται την πιθανότητα οι θάνατοι αυτοί να είναι έργο του διαβόητου σατανιστή Aleister Crowly που έζησε εκείνη την εποχή στο Λονδίνο.

Τοιχογραφία στον τάφο του Τουταγχαμών

Η ιστορία της κατάρας της μούμιας, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, φαίνεται να είναι «προϊόν» της Αγγλίας του 19ου αιώνα. Παρ’ όλα αυτά, αλήθεια ή κατασκεύασμα, η ιστορία της κατάρας του Τουταγχαμών «επιβιώνει» μέχρι και σήμερα εμπνέοντας κάθε είδους καλλιτέχνες!

Πηγές:

news.nationalgeographic.com | www.telegraph.co.uk | rense.comwww.touregypt.netwww.newsbomb.grwww.mixanitouxronou.gr

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Γαλουχημένη με πανεπιστημιακές σπουδές στα Παιδαγωγικά και τη Γλωσσολογία, με τις τωρινές μου ασχολίες να αγγίζουν την εκπαίδευση, τον τουρισμό και το γράψιμο. Λατρεύω να ταξιδεύω και, όταν ο χρόνος με περιορίζει για να το κάνω, ανακαλύπτω τον κόσμο μέσα από βιβλία, ταινίες, το χορό ή ακόμα και μέσα από μία ολιγόλεπτη βόλτα στη φύση.

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG