Μινιόν και Κατράντζος: Τα καμμένα όνειρα της Αθήνας

Μινιόν και Κατράντζος
Πηγή εικόνας: www.ethnos.gr

Το Μινιόν και το Κατράντζος Σπορ ήταν δύο πολυκαταστήματα στο κέντρο της Αθήνας που κάηκαν ολοσχερώς τη νύχτα της 19ης Δεκεμβρίου του 1980 από φωτιές που ξέσπασαν σχεδόν ταυτόχρονα και προκλήθηκαν από εμπρησμό. Την ευθύνη ανέλαβε με προκήρυξή της η  Επαναστατική Οργάνωση Οκτώβρης ’80, ωστόσο οι ένοχοι δεν βρέθηκαν και δεν τιμωρήθηκαν ποτέ και οι υποθέσεις έχουν πλέον παραγραφεί.


Η φωτιά στο Μινιόν ήταν ορατή από πολλά χιλιόμετρα μακριά

Λίγα λεπτά μετά τις τρεις τα ξημερώματα ακούστηκαν εκρήξεις στην Πατησίων στο ύψος του Μινιόν και αμέσως μετά οι πρώτες φλόγες άρχισαν να ξεπηδούν μέσα από το εξαώροφο κτίριο. Ο φύλακας του πολυκαταστήματος τηλεφώνησε αμέσως στο σπίτι του Γιάννη Γεωργακά, ιδιοκτήτη του Μινιόν, ενώ ταυτόχρονα είχε ειδοποιηθεί η πυροσβεστική από περίοικους. Περί τα δέκα λεπτά αργότερα, η πυροσβεστική έλαβε κλήση και ενημερώθηκε πως το κτίριο όπου στεγάζεται το κατάστημα Κατράντζος Σπορ έχει τυλιχθεί στις φλόγες. Τα οχήματα της πυροσβεστηκής, 38 στον αριθμό, και 170 πυροσβέστες έφτασαν στην περιοχή, σε μισή ώρα περίπου όμως οι πυρκαγιές είχαν ήδη εξαπλωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό και το έργο της κατάσβεσης ήταν τρομερά δύσκολο. Τα καταστήματα ήταν κατάμεστα από εμπόρευμα λόγω των Χριστουγέννων  και τα κάθε είδους υλικά τους ήταν άκρως εύφλεκτα. Η αγωνία των πυροσβεστών και όλων ήταν απερίγραπτη, καθώς κινδύνευσαν να καούν άμεσα ξενοδοχεία που βρίσκονταν δίπλα στο πολυκατάστημα και άλλα παρακείμενα κτίρια, μα ο μεγαλύτερος φόβος ήταν η επέκταση της φωτιάς στο υπόγειο, όπου βρίσκονταν οι δεξαμενές πετρελαίου, γεμάτες με 28 τόνους πετρέλαιο, πράγμα το οποίο τελικώς απέφυγαν, ευτυχώς, ειδάλλως θα καιγόταν όλη η Ομόνοια.

Μινιόν και Κατράντζος
Πηγή εικόνας: www.tanea.gr

Όταν πλέον έφτασαν στο σημείο ο Γιάννης Γεωργακάς με την σύζυγό του, βρέθηκαν μπροστά σε μια καταστροφή που προκαλούσε δέος. Οι κόποι μιας ολόκληρης ζωής ήταν πλέον ένας φλεγόμενος σκελετός από μπετόν και σίδερο. Η φωτιά ήταν τόσο μεγάλη που, ερχόμενοι, την έβλεπαν από χιλιόμετρα μακριά. Εκείνη τη νύχτα έμοιαζε να φλέγεται όλη η Ομόνοια, κυριολεκτικά, και λίγες ώρες χρειάστηκαν μόνο για να καταστραφούν ολοσχερώς το Μινιόν και το Κατράντζος Σπόρ. Όσοι βρέθηκαν σε αυτή την καταστροφή, μα και στο άκουσμα της είδησης και μόνο, συγκλονίστηκαν.


Μινιόν και Κατράντζος Σπορ στο στόχαστρο της τρομοκρατίας

Ο τότε πρωθυπουργός, Γεώργιος Ράλλης, κατέφθασε αμέσως στο σημείο, καθώς και πλήθος κόσμου που κοίταζαν τη φωτιά αποσβολωμένοι. Από τις πρώτες κιόλας στιγμές άρχισε να γίνεται λόγος για τρομοκρατική ενέργεια, όροι που πρόσφατα είχαν αρχίσει να ακούγονται έντονα στην Ελλάδα. Πράγματι, τρείς μέρες μετά, στις 22 Δεκεμβρίου, η νεοσύστατη Επαναστατική Οργάνωση Οκτώβρης ’80, παρακλάδι του ΕΛΑ (Επαναστατικός Λαϊκός Αγώνας), έστειλε στις εφημερίδες την προκήρυξή της. Στο κείμενο η οργάνωση έγραφε: «όπως κάθε επιχείρηση, έτσι και αυτές, στηρίζονται στην εκμετάλλευση των προλετάριων. Τα αφεντικά εκμεταλλεύονται την ανάγκη των προλετάριων να έχουν εισόδημα για να ζήσουν και τους στριμώχνουν στο μεροκάματο, την αλλοτρίωση και τη μιζέρια».

Μινιόν Κατράντζος
Πηγή εικόνας: rodosinfonews.com

Ταυτόχρονα, στην πολιτική σκηνή, όπως ήταν φυσικό, άνοιξαν συζητήσεις, καθώς το θέμα ήταν σοβαρότατο και δημιουργήθηκαν εντάσεις και διενέξεις. Ο πρωθυπουργός αμέσως μετά την επίσκεψή του στα καιόμενα πολυκαταστήματα έκανε λόγο για «μεγάλη καταστροφή». Η αντιπολίτευση, εκπροσωπούμενη τότε από τον Ανδρέα Παπανδρέου, άσκησε σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση λέγοντας ότι: «επιτρέπει σε παρακρατικά και εγκληματικά στοιχεία να επιδίδονται σε καταστροφές που θίγουν επαγγελματίες και εργαζόμενους, καθώς και τη γαλήνη του κόσμου». Το ΚΚΕ αναφέρθηκε στην υπόθεση χαρακτηρίζοντάς την «σκοτεινή». Το πρωί της ίδιας μέρας, ο Γεώργιος Ράλλης επισκέφτηκε τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Καραμανλή, και κατόπιν – μεταξύ άλλων – στις δηλώσεις του κατηγόρησε την αντιπολίτευση, αναφέροντας πως γίνεται από μέρους τους «εκμετάλλευση του τραγικού γεγονότος».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μινιόν
Πηγή εικόνας: funlab.gr

Ακόμη και οι τρομοκρατικές οργανώσεις ΕΛΑ και 17 Νοέμβρη,  μήνες αργότερα, δήλωσαν έντονα την αντίθεσή τους στους εμπρησμούς με επιστολές σε περιοδικά και εφημερίδες. Η μεν οργάνωση ΕΛΑ φάνηκε ιδιαιτέρως επικριτική προς τα μέλη που αποχώρησαν από την οργάνωση και αποκάλυψε πως στους εμπρησμούς των πολυκαταστημάτων χρησιμοποιήθηκε ουσία η οποία επιταχύνει την φωτιά στις πετρελαιοπηγές και ότι η εισαγωγή της έγινε από την Ολλανδία, η δε 17 Νοέμβρη έγραψε πως οι συγκεκριμένες δράσεις ήταν «επιχειρησιακά ασυντόνιστες, όχι κατάλληλα προετοιμασμένες και πολιτικά επιβλαβείς».


Στο ξημέρωμα της μέρας η Αθήνα ήταν μαύρη

Το πρώτο ξημέρωμα μετά την καταστροφή, η Αθήνα γέμισε με τα μαύρα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και το κέντρο της πόλης δεν θύμιζε σε τίποτα Χριστούγεννα. Το Μινιόν, με τις καταστόλιστες βιτρίνες του, τα γιορτινά τραγούδια, τον Άγιο Βασίλη και τα γέλια των παιδιών και των μεγάλων, δεν υπήρχε πια. Το Κατράντζος Σπορ επίσης, μιας και η βροχή που έριξε τα ξημερώματα, μετά την πυρκαγιά, ολοκλήρωσε την καταστροφή, αφού το κτίριο δεν άντεξε και κατεδαφίστηκε. Η πυροσβεστική υπολόγισε τότε την ζημιά, αναφέροντας το ποσό των δύο δισεκατομμυρίων δραχμών, οι ιδιόκτητες όμως είχαν άλλη γνώμη. Ο Γιάννης Γεωργακάς, μόνο για το Μινιόν είπε, πως το ποσό αυτό αντιστοιχούσε ίσα ίσα να καλύψει την αξία του εμπορεύματός του, άρα η καταστροφή ξεπερνούσε κατά πολύ τους υπολογισμούς της πυροσβεστικής. Τα κτίρια που κάηκαν είχαν ασφαλιστεί για διακόσια περίπου εκατομμύρια. Οι αποζημιώσεις δε, που υποσχέθηκαν οι κυβερνήσεις, η τότε κυβέρνηση Ράλλη και η επόμενη κυβέρνηση Παπανδρέου, δεν δόθηκαν ποτέ.

Μινιόν και Κατράντζος
Πηγή εικόνας: www.in.gr

Το Μινιόν παρά την τεράστια καταστροφή άνοιξε ξανά σε λίγες μόλις μέρες

Ο Γιάννης Γεωργακάς από την πρώτη κιόλας μέρας μετά τους εμπρησμούς δήλωσε στους δημοσιογράφους πως αυτή η πυρκαγιά τον πείσμωσε και πως θα ξανανοίξει το Μινιόν. Πράγματι, οι προσπάθειες και ο ζήλος του ίδιου, των συνεργατών του, καθώς και του προσωπικού άφησαν άφωνο το Αθηναϊκό κοινό. Το κατάστημα σε λίγες κιόλας μέρες άνοιξε ξανά σε παρακείμενα κτίρια. Το τι σήμαινε το Μινιόν για τους Αθηναίους, ο ιδιοκτήτης του το ήξερε καλά. Όπως αναφέρει σε ένα νοσταλγικό κείμενο η Τζώρτζια Βρεττού , που θυμάται το πολυκατάστημα στις δόξες του, «Μινιόν σήμαινε Χριστούγεννα».

Μινιόν
Πηγή εικόνας: www.themamagers.gr | Η φωτογραφία  είναι της Κλεοπάτρας Ζαρμπή.

Είναι αλήθεια πως τα πολυκαταστήματα που κάηκαν φημίζονταν για τα καινοτόμα και πρωτοποριακά για τα ελληνικά δεδομένα εγχειρήματα, καθώς και εμπορεύματα. Το Μινιόν συγκεκριμένα, στο οποίο μπορούσε να βρει κανείς τα πάντα, καθώς διέθετε από καρφίτσες μέχρι αυτοκίνητα μεταξύ των συνολικά 120.000 κωδικών που εμπορευόταν, ήταν το ενδέκατο μεγαλύτερο πολυκατάστημα της Ευρώπης και το πρώτο που τοποθέτησε κυλιόμενες σκάλες στην Ελλάδα. Επίσης, είναι το πρώτο κατάστημα που χρησιμοποίησε την πρακτική self service στο εστιατόριό του, αλλά εκτός των παραπάνω, λειτούργησε υποδειγματικά, και κυρίως ανθρώπινα, σε σχέση με τους εργαζομένους, οι οποίοι αμείβονταν άξια για την εργασία τους, πέραν από το μισθό τους, με μπόνους, εκδρομές και διάφορα άλλα δώρα.


Οι εμπρησμοί συνεχίστηκαν και το ελληνικό λιανεμπόριο δεν ανέκαμψε ποτέ

Οι συνέπειες των εμπρησμών της 19ης Δεκεμβρίου 1980 ήταν τραγικές.  Εκατοντάδες εργαζόμενοι έχασαν τις θέσεις τους και λαμπροί επιχειρηματίες, που προσέφεραν στον τόπο και έδωσαν ό,τι καλύτερο είχαν και μπορούσαν, καταστράφηκαν οικονομικά. Σαν να μην έφταναν αυτά, οι εμπρησμοί συνεχίστηκαν, καταστρέφοντας τέσσερα ακόμη ελληνικά πολυκαταστήματα, στην Αθήνα και στον Πειραιά, από τον Ιούνιο ως τον Ιούλιο του 1981. Τα καταστήματα: Κλαουδάτος, Ατένε και κατόπιν του Δραγώνα και του Λαμπρόπουλου κάηκαν επίσης από εμπρησμούς. Σε όλα τα κτίρια βρέθηκαν παρόμοιοι εμπρηστικοί μηχανισμοί. Η αστυνομία τότε προχώρησε σε κάποιες συλλήψεις υπόπτων, ωστόσο δεν βρέθηκαν στοιχεία εις βάρος τους. Ο χάρτης του λιανεμπορίου στην Ελλάδα μετά από αυτά τα τραγικά γεγονότα άλλαξε για πάντα. Οι επιχειρηματίες δεν μπόρεσαν να αντέξουν το βάρος και οι κυβερνήσεις δεν μπόρεσαν να τους βοηθήσουν. Ξένοι επενδυτές κατόπιν και σταδιακά κάλυψαν το κενό που δημιουργήθηκε, ανοίγοντας πολυκαταστήματα ξένων αλυσίδων.

Οι παραπάνω υποθέσεις, και οι έξι, δεν εξιχνιάστηκαν ποτέ και δικαστικά έχουν παραγραφεί.


Στο παρακάτω βίντεο από το ρεπορτάζ της εφημερίδας ΕΘΝΟΣ μιλούν άνθρωποι που έζησαν από κοντά την ακμή και την παρακμή του Μινιόν.

Πηγές

19 Δεκεμβρίου 1980. Το τέλος μιας χρυσής εποχής – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.mixanitouxronou.gr/i-emprismi-sta-katastimata-minion-ke-katrantzos-pou-edosan-telos-sti-chrisi-epochi-tou-athinaikou-emporiou-tin-efthini-anelavan-tromokrates-ke-i-ipothesi-paremine-anexichniast/  –                 ( τελευταία πρόσβαση 17-12-2019)

Στις φλόγες “Κατράντζος” και “Μινιόν” – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: https://www.sansimera.gr/articles/366 – ( τελευταία πρόσβαση 17-12-2019)

Σαν σήμερα πυρπολούνται Μινιόν και Κατράντζος – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση:https://www.news247.gr/sthles/skoufakia/san-simera-pyrpoloyntai-minion-kai-katrantzos.6677498.html – (τελευταία πρόσβαση 17-12-2019)

Οταν σκοτείνιασε η Αθήνα -Η νύχτα που έγινε στάχτη το «Μινιόν»  – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση:
iefimerida.gr – https://www.iefimerida.gr/news/466724/otan-skoteiniase-i-athina-i-nyhta-poy-egine-stahti-minion-eikones-vinteo – (τελευταία πρόσβαση 17-12-2019)

Όταν το «Μινιόν» και ο «Κατράντζος» έγιναν στάχτη – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: https://www.iefimerida.gr/news/82352/όταν-το-«μινιόν»-και-ο-«κατράντζος»-έγιναν-στάχτη – (τελευταία πρόσβαση 17-12-2019)

Η Νύχτα που Κάηκε το Θρυλικό «Μινιόν» – Mία Υπόθεση που Παραμένει Ανεξιχνίαστη – Θοδωρής Χονδρόγιαννος – 19 Δεκέμβριος 2017 – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: https://www.vice.com/gr/article/8xvn45/h-nyxta-poy-kahke-to-8ryliko-minion-mia-ypo8esh-poy-paramenei-ane3ixniasth  – (τελευταία πρόσβαση 17-12-2019)

“Κοιμηθείτε νωρίς, αύριο θα πάμε στο Μινιόν” – θυμάσαι τότε; – ΤΖΩΡΤΖΙΑ ΒΡΕΤΤΟΥ – 01 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 2016 – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση:www.themamagers.gr/xmas-time/kimithite-avrio-tha-pame-sto-minion/  – (τελευταία πρόσβαση 17-12-2019)

ΜΙΝΙΟΝ: ΑΓΝΩΣΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΘΡΥΛΙΚΟ MALL ΠΟΥ ΒΓΑΙΝΕΙ ΣΤΟ ΣΦΥΡΙ – Κώστας Στάμου –                6-5-2019 – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση: https://www.ethnos.gr/istoria-0/37016_minion-agnostes-istories-apo-thryliko-mall-poy-bgainei-sto-sfyri – (τελευταία πρόσβαση 17-12-2019)

Σαν σήμερα στις φλόγες «κατράντζος» και «μινιόν» – οι εμπρησμοί που σόκαραν την αθήνα
655 προβολές•19 Δεκ 2017  – Ανακτήθηκε από την ηλεκτρονική διεύθυνση:https://www.youtube.com/watch?v=MrRp2Xvsi98 (τελευταία πρόσβαση 17-12-2019)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Φιλιώ Μόρφη

Γεννήθηκα και ζω στο Βόλο. Σπούδασα δημοσιογραφία και η γραφή είναι η μεγάλη μου αγάπη. Τα βιβλία και οι βόλτες στην πόλη και στην φύση, γεμίζουν ευχάριστα τον ελεύθερό μου χρόνο. Οι άνθρωποι είναι πάντα έμπνευση για μένα και θεωρώ πως τα πάντα γύρω μας, ακόμη και τα πιο απλά, μπορούν να μας διδάξουν, αρκεί να τα παρατηρούμε από κάθε οπτική.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;