Μαίρη Στιούαρτ: Η ιστορία της σκωτσέζας βασίλισσας

Μαρία Στιούαρτ
Πηγή εικόνας: history.com

Την περίοδο που έζησε η βασίλισσα της Σκωτίας, Μαίρη Στιούαρτ, οι γυναίκες βρισκόντουσαν σε εξάρτηση από το αντρικό φύλο. Αυτός ήταν και ένας από τους λόγους, μάλιστα, που η εν λόγω βασίλισσα παντρεύτηκε τρεις φορές. Αν και ήταν η νόμιμη διάδοχος τεσσάρων χωρών (Σκωτίας, Αγγλίας, Ιρλανδίας, Γαλλίας) εξαιτίας των ανεπιτυχών γάμων της τα έχασε όλα, μαζί και την ζωή της. Παρόλα αυτά, η Μαίρη Στιούαρτ αποτελούσε το υπόδειγμα μιας ενάρετης βασίλισσας, καθώς ήταν, εκτός από πολύ μορφωμένη και πάρα πολύ όμορφη. Κατά την διάρκεια της ζωής της επιθυμούσε να αποκτήσει τον αγγλικό θρόνο κάτι που, δυστυχώς, δεν κατάφερε να φέρει εις πέρας. Τις προσδοκίες της κατάφερε να υλοποιήσει ο γιός της, Ιάκωβος Α’ της Αγγλίας και Στ’ της Σκωτίας, που μετά τον θάνατο της Ελισάβετ Α’ στέφθηκε βασιλιάς και των δύο αυτών χωρών.


Η Μαίρη Στιούαρτ στον θρόνο της Σκωτίας

Η Μαίρη Στιούαρτ γεννήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου του 1542 στα ανάκτορα του Λινλιθγκόου. Ήταν η μοναχοκόρη του σκωτσέζου βασιλιά Ιακώβου Ε της Σκωτίας και της συζύγου του Μαρίας του Γκιζ. Η γιαγιά της, Μαργαρίτα Τυδώρ, ήταν η αδερφή του Ερρίκου Η’, ο οποίος ήταν ο πατέρας της Ελισάβετ Α’. Επομένως, οι δυο μελλοντικές βασίλισσες που θα έρθουν σε σύγκρουση ήταν ξαδέλφες. Δυστυχώς, η Μαίρη Στιούαρτ αναγκάστηκε να αναλάβει τον θρόνο σε ηλικία μόλις έξι ημερών από την γέννησή της. Ο πατέρας της μετά την μάχη στο Σόλγουει φημολογείται πως έπαθε νευρική κρίση. Μια άλλη εκδοχή, βέβαια, θεωρεί υπεύθυνη για τον θάνατο του Ιακώβου Ε’ την κατάποση μολυσμένου νερού.

Τα νέα της γέννησης της Μαίρης τα άκουσε ο τότε βασιλιάς της Σκωτίας από το νεκροκρέβατό του. Μάλιστα, σύμφωνα με έναν προτεστάντη θεολόγο, τον Τζον Νοξ, ο Ιάκωβος Ε’ είπε μόλις έμαθε το φύλο του νεογέννητου παιδιού του:

Advertisement

ξεκίνησε με μια γυναίκα και τελειώνει με μια γυναίκα.

Με τα λόγια του αυτά αναφέρεται στην άνοδο του οίκου των Στιούαρτ. Ξεκίνησε με την Μάρτζορι Μπρους, η οποία παντρεύτηκε τον Γουόλτερ Στιούαρτ, 6ο Υψηλό Στιούαρτ της Σκωτίας, και θα τελείωνε με την Μαίρη.

Η Μαίρη Στιούαρτ γεννήθηκε πρόωρα και συνεπώς ήταν αδύναμη. Πολλοί ήταν εκείνοι που θεωρούσαν ότι δεν θα ζήσει. Παρόλα αυτά, ένας Άγγλος διπλωμάτης, ο Ραλφ Σάντλερ, που συνάντησε την μικρή βασίλισσα λίγες μέρες αφότου γεννήθηκε, έγραψε ότι «είναι το πιο γερό παιδί που έχω δει, είναι βέβαιο ότι θα ζήσει». Βαπτίστηκε αμέσως μετά την γέννησή της στην εκκλησία του Αγίου Μιχαήλ.


Η συνθήκη του Γκρίνουιτς

Ούσα μόλις έξι ημερών όταν κατέλαβε τον θρόνο και ανήμπορη να διοικήσει, η εξουσία περνάει στα χέρια των αντιβασιλέων. Επί κεφαλής βρισκόταν η μητέρα της, Μαρία του Γκιζ, μέχρι τον θάνατό της το 1560. Τον Ιούλιο του 1543 θα υπογραφεί μια συνθήκη ανάμεσα στα δύο κράτη της Αγγλίας και της Σκωτίας. Σύμφωνα με την συνθήκη του Γκρίνουιτς, η Μαίρη Στιούαρτ θα παντρευόταν σε ηλικία 10 ετών τον διάδοχο του αγγλικού θρόνου, Εδουάρδο ΣΤ’. Έτσι, θα γινόταν βασίλισσα του Ηνωμένου Βασιλείου και οι απόγονοι τους θα αναλάμβαναν την κληρονομιά. Η συνθήκη αυτή, όμως, θα ίσχυε σε περίπτωση που η Μαίρη θα βρισκόταν σε θέση να κάνει απογόνους. Ο καρδινάλιος Μπήτον, όταν ανέλαβε τα ηνία, αντιτάχθηκε σε αυτήν την συνθήκη και πίεσε για την γρήγορη στέψη της Μαίρης Στιούαρτ, η οποία έλαβε χώρα στις 27 Ιουλίου 1453 στο Στέρλινγκ.

Οργισμένος ο βασιλιάς της Αγγλίας ξεκίνησε τα αντίποινα με αποκορύφωμα την μάχη του Πίνκι Κλέου. Μετά την συντριπτική ήττα τους, οι Σκωτσέζοι στράφηκαν για βοήθεια στην Γαλλία. Ο Ερρίκος Β’ της Γαλλίας έφερε στο τραπέζι μια ενδιαφέρουσα πρόταση την οποία και δέχτηκε ο λαός της Σκωτίας. Αυτό που πρότεινε ήταν η ένωση των δύο βασιλείων, της Αγγλίας και της Σκωτίας. Ο τρίχρονος πρίγκιπας Φραγκίσκος και μελλοντικός δελφίνος της Γαλλίας θα παντρευόταν την Μαίρη.

Advertisement

Ο γάμος του Δελφίνου της Γαλλίας με την Μαίρη Στιούαρτ

Μαίρη Στιούαρτ
Πηγή εικόνας: en.wikipedia.org

Από την στιγμή που ο Φραγκίσκος και η Μαίρη ήρθαν σε επαφή γράφει ο Ερρίκος Β’ της Γαλλίας:

Η συμπεριφορά του γιου μου και της νύφης μου από την πρώτη μέρα ήταν σαν να γνωρίζονται μεταξύ τους πολλά χρόνια.

Στις 4 Απριλίου του 1558 η Μαίρη Στιούαρτ υπέγραψε ένα συμφωνητικό βάσει του οποίου τα αγγλικά της δικαιώματα στην Σκωτία θα πέρναγαν στα χέρια των Γάλλων σε περίπτωση που πέθαινε χωρίς απογόνους. Έπειτα από 20 μέρες πραγματοποιείται και ο γάμος της με τον Φραγκίσκο. Θα λάβει χώρα στην Παναγία των Παρισίων και επιτέλους η Μαίρη στέφεται και επισήμως βασίλισσα της Σκωτίας.

Η Μαίρη Στιούαρτ έγινε δεκτή από την γαλλική αυλή και ήταν συμπαθής σχεδόν από όλους. Παρόλα αυτά, δεν έχαιρε συμπάθειας στα μάτια της Αικατερίνης των Μεδίκων, μητέρας του Φραγκίσκου. Μετά τον θάνατο του Ερρίκου Β’ της Γαλλίας, ο σύζυγος της Μαίρης αναλαμβάνει τον θρόνο. Δυστυχώς όμως, ο νεαρός βασιλιάς ήταν φιλάσθενος και έτσι σε ηλικία μόλις 16 ετών θα χάσει την ζωή του από λοίμωξη στο αυτί. Την θέση του αντιβασιλέα θα καταλάβει η Αικατερίνη, καθώς τα υπόλοιπα τέκνα της ήταν ανήλικα. Με μεγάλη θλίψη για τον χαμό του αγαπημένου της και χωρίς λόγο ύπαρξης στην γαλλική αυλή, η Μαίρη Στιούαρτ θα επιστρέψει στην Σκωτία.


Οι δυο τελευταίοι γάμοι της στην αυλή της Σκωτίας

Η Μαίρη επιστρέφει στην Σκωτία στις 19 Αυγούστου του 1561. Εκτός από την διαμάχη της, όμως, με την βασίλισσα της Αγγλίας στην Σκωτία προέκυψαν και νέα προβλήματα. Με την απουσία της στην γαλλική αυλή, το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας ελεγχόταν από προτεστάντες. Σε μια προσπάθειά της να κατευνάσει τα πνεύματα η Μαίρη έδειξε μεγάλη ανεκτικότητα προς την νέα αυτή πίστη. Ως αποτέλεσμα οι διαμάχες μεταξύ προτεσταντών και καθολικών σταμάτησαν για ένα διάστημα. Η περίοδος ειρήνης, όμως, στο εσωτερικό της χώρας δεν θα διαρκούσε για πολύ όσο η Μαίρη παρέμενε μια γυναίκα μονάρχης χωρίς κάποιον άντρα στο πλευρό της.

Advertisement
Μαίρη Στιούαρτ
Πηγή εικόνας: mixanitouxronou.gr

Μοναδική λύση στο πρόβλημά της στάθηκε η ένωσή της με τον εξάδελφο της Ελισάβετ Α’, το Λόρδο Ντάρνλι. Έτσι, όμως, ενίσχυε την θέση της στον αγγλικό θρόνο και θα προκαλούσε την οργή της Ελισάβετ. Αδιαφορώντας για τις απόψεις των συμβούλων της και στοχεύοντας στην απόκτηση του αγγλικού θρόνου, συνάπτει γάμο με τον Ντάρνλι. Στις 19 Ιουνίου του 1566 θα γεννηθεί και ο γιος τους, Ιάκωβος. Ο γάμος τους, όμως, μόνο ευτυχισμένος δεν ήταν. Ο σύζυγος της Μαίρης ήταν μέθυσος και δεν έδειχνε ενδιαφέρον για την χώρα του. Οι σύμβουλοί της μάταια προσπαθούσαν να βρουν λύση για να τον ξεφορτωθούν.

Εκείνη την εποχή η Μαίρη Στιούαρτ θα γνωρίσει τον τρίτο σύζυγό της, κόμη του Μπόθγουελ. Την ίδια περίοδο, όμως, στις 9 Φεβρουαρίου του 1567 ο Ντάρνλι θα βρεθεί νεκρός έξω από το σπίτι του μετά το ξέσπασμα πυρκαγιάς. Κύριος ύποπτος στην υπόθεση ήταν ο κόμης του Μποθγουελ. Τις υποψίες ενίσχυσε και ο μετέπειτα γάμος του με την Μαίρη Στιούαρτ. Οι αντίπαλοι της Μαίρης έχοντας ως σκοπό να την αποδυναμώσουν, θα φέρουν στο προσκήνιο γράμματα της ίδιας προς τον Μπόθγουελ, μέσα στα οποία εξιστορούσε την αγάπη της για εκείνον και την παραδοχή της δολοφονίας του λόρδου Ντάρνλι. Έτσι, ο Μπόθγουελ εξορίζεται και η Μαίρη αναγκάζεται να αποποιηθεί τα δικαιώματα του θρόνου και φυλακίζεται στην Σκωτία.


Η Μαίρη Στιούαρτ στην Αγγλία και οι τελευταίες μέρες της σκωτσέζας βασίλισσας

Μαίρη Στιούαρτ
Πηγή εικόνας: onthisday.com

Εν τέλει η Μαίρη θα καταφέρει να ξεφύγει από τις φυλακές στην Σκωτία και θα αναζητήσει την βοήθεια της εξαδέλφης της Ελισάβετ Α’. Η βασίλισσα της Αγγλίας προσφέρθηκε να βοηθήσει, όχι από συμπόνια, αλλά επειδή φοβόταν για τον θρόνο της. Της παραχώρησε, λοιπόν, ένα οίκημα στην καρδιά της Αγγλίας που είχε όλες τις ανέσεις, όπου παρέμεινε για 18 χρόνια. Με αυτό τον τρόπο η Ελισάβετ κράτησε αποκομμένη την Μαίρη Στιούαρτ από τον αγγλικό θρόνο και ουσιαστικά μπορούσε να ελέγχει κάθε της κίνηση.

Παρόλα αυτά, όσο η Μαίρη παρέμενε ζωντανή και μάλιστα στο εσωτερικό του αγγλικού βασιλείου, οι απειλές για τον αγγλικό θρόνο θα συνεχιζόντουσαν. Απεγνωσμένη η Ελισάβετ έψαχνε τρόπο για να απαλλαγεί από την σκωτσέζα βασίλισσα. Την λύση στο πρόβλημά της έφεραν κάποιες επιστολές της Μαίρης προς τον Ρομπέρτο ντι Ριντόλφι. Εκεί αναγραφόντουσαν τα σχέδια για την δολοφονία της Ελισάβετ και την αντικατάστασή της από την Μαίρη Στιούαρτ.

Η Ελισάβετ Α’ διέταξε τον αποκεφαλισμό της Μαίρης την 1η Φεβρουαρίου 1587. Η δίκη για την αδικοχαμένη βασίλισσα διήρκησε δυο μέρες. Η Μαίρη βρέθηκε ένοχη και καταδικάστηκε σε θάνατο. Στις 8 Φεβρουαρίου η Μαίρη Στιούαρτ φόρεσε το κόκκινο φόρεμά της (βαθύ κόκκινο μάλιστα – το χρώμα των χριστιανών μαρτύρων) και ετοιμάστηκε για την καταδίκη της. Ο δήμιος χρειάστηκε τρεις προσπάθειες για να την αποκεφαλίσει και όταν το κεφάλι της έπεσε στο πάτωμα, μαζί του έπεσε και η περούκα της σκωτσέζας βασίλισσας, φανερώνοντας τα λευκά της μαλλιά. Παρά τον θάνατο της Μαίρης τα σχέδια της Ελισάβετ δεν υλοποιήθηκαν. Μετά τον θάνατό της, την εξουσία της Αγγλίας και της Σκωτίας ανέλαβε ο γιος της Μαίρης Στιούαρτ, Ιάκωβος.

Ακολουθεί βίντεο με την ζωή της Μαίρης Στιούαρτ:


Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό το άρθρο:

Mary Queen of Scots beheaded (9/2/2010). Ανακτήθηκε από: https://www.history.com/this-day-in-history/mary-queen-of-scots-beheaded (τελευταία πρόσβαση 6/12/2019)

Ο αποκεφαλισμός της Σκωτσέζας βασίλισσας Μαίρης που έχασε 3 συζύγους και 4 βασίλεια! Την εκτέλεσε η ξαδέλφη της και βασίλισσα τη Αγγλίας, Ελισάβε. Ανακτήθηκε από: http://www.mixanitouxronou.gr/o-apokefalismos-tis-skotzezas-vasilissas-meris-pou-echase-tris-sizigous-ke-tessera-vasilia-tin-ektelese-i-xadelfi-ke-vasilissa-ti-anglias-elisavet/ (τελευταία πρόσβαση 6/12/2019)

Μαρία Α΄ της Σκωτίας. Ανακτήθηκε από: https://el.wikipedia.org/wiki/Μαρία_Α΄_της_Σκωτίας (τελευταία πρόσβαση 6/12/2019)

Μαρία Α΄ της Σκωτίας (7/12/2017). Ανακτήθηκε από: https://www.timesnews.gr/maria-a΄-tis-skotias/ (τελευταία πρόσβαση 6/12/2019)

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Φοιτήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, στον ελεύθερο χρόνο μου ασχολούμαι με την ζωγραφική, βλέπω ταινίες & σειρές (ξένες ως επί το πλείστον) και λατρεύω την κλασσική λογοτεχνία.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;