Άντολφ Σαξ: ο ιδιαίτερος εφευρέτης του σαξοφώνου

SHARE

Πηγή εικόνας: newsbomb.gr

Ο Αντουάν- Ζοζέφ Σαξ ή Άντολφ Σαξ (Antoine-Joseph Sax) γεννήθηκε στις 6 Νοεμβρίου του 1814 στην πόλη της Ντινάν της γαλλόφωνης Βαλλωνίας του Βελγίου. Υπήρξε μέλος μια πολυμελούς οικογένειας εμπόρων και η ενασχόληση της οικογένειας και ιδιαίτερα του πατέρα του, Σαρλ- Ζοζέφ Σαξ, με την κατασκευή μουσικών οργάνων θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο για την κλίση του Σαξ στην οργανοποιία. Από πολύ μικρός θα ασχοληθεί με το ξύλο, θα μάθει να το χειρίζεται με εντυπωσιακό τρόπο και αργότερα θα καταπιαστεί κυρίως με την κατασκευή κλαρινέτων και φλάουτων. Η δεξιότητα του αυτή θα εντυπωσιάσει ακόμα και τον πρίγκιπα της Οράγγης, Γουλιέλμο Α’, ο οποίος θα του αναθέσει την κατασκευή οργάνων για τον βελγικό στρατό.


Τα πρώτα βήματά του

Ο Σαξ θα ξεκινήσει τον κύκλο των σπουδών του στη Βασιλική Σχολή Τραγουδιού στις Βρυξέλλες. Θα εντρυφήσει κυρίως στην εκμάθηση του κλαρινέτου και του φλάουτου. Το 1840 θα παρουσιάσει εννέα από τα νέα του όργανα στη Βελγική Έκθεση, αλλά λόγω του νεαρού της ηλικίας του, δεν θα του αποδωθεί το πρώτο βραβείο. Έντονους σχολιασμούς θα προκαλέσει και η δήλωση του μετά την κίνηση της επιτροπής να του απονείμει ένα μετάλλιο για το έργο του, το οποίο και αρνήθηκε:

Αν με θεωρούν πολύ νέο για να αξίζω το χρυσό μετάλλιο, εγώ με θεωρώ πολύ μεγάλο για να δεχτώ αυτό το επιχρυσωμένο.

Το 1841 θα εγκατασταθεί, μόνιμα πια, στο Παρίσι, όπου θα αρχίσει να πειραματίζεται με νέες και πρωτότυπες κατασκευές μουσικών οργάνων. Μέσα σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα θα καταφέρει να δημιουργήσει μια συλλογή από σαξόχορνα, καθώς και να κατασκευάσει το σαξοκέρας (saxhorn), το οποίο και θα κατοχυρώσει με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1845, την σαξοτρόμπα (saxotromba) και την σαξοτούμπα (saxotumba), η χρήση των οποίων θα διαδοθεί πολύ γρήγορα σ’ όλο τον κόσμο χωρίς ωστόσο να έχουν ιδιαίτερη απήχηση. Επιπρόσθετα, θα ανακαλύψει πως ο μόνος συντελεστής που καθορίζει το παραγόμενο ηχόχρωμα ενός πνευστού μουσικού οργάνου είναι οι διαστάσεις που δίνονται στον ηχητικό σωλήνα μέσα στον οποίο δονείται η στήλη αέρα. Το 1842 ο Σαξ θα γνωρίσει και τον ρομαντικό συνθέτη Εκτόρ Μπερλιόζ, ο οποίος θα του προτείνει να τον συστήσει στους μουσικούς κύκλους του Παρισιού. Οι δύο τους θα συζητήσουν εκτενώς για τις εφευρέσεις του Σαξ και την ίδια νύχτα ο συνθέτης θα του πει τα εξής λόγια: «Αύριο, θα ξέρεις τι σκέφτομαι για το έργο σου». Έτσι και έγινε. Ο Σαξ εμφανίστηκε στο τεύχος Ιουνίου του 1842 του Journal des Débats.

Advertisement
Αντουάν- Ζοζέφ Σαξ
Αντουάν- Ζοζέφ Σαξ / Πηγή εικόνας: sansimera.gr

To 1846 είναι ίσως η πιο σημαντική χρονιά στην καριέρα του Άντολφ Σαξ. Είναι η χρονιά που θα εφεύρει το σαξόφωνο και η εφεύρεση του αυτή θα του χαρίσει μεγάλη δημοσιότητα καθώς και σημαντική αναγνώριση στους καλλιτεχνικούς κύκλους. Η ζωή του στο εξής φαίνεται να διαγράφει μια ανοδική πορεία, αφού θα διοριστεί, το 1867, ως καθηγητής στο περίφημο Ωδείου του Παρισιού (Paris Conservatoire).


H σχέση του Άντολφ Σαξ με το σαξόφωνο

Μπορεί στην αρχή το νέο μουσικό όργανο και ο εφευρέτης του να προκάλεσαν μεγάλη εντύπωση, αλλά σε μια πιο γενική αποτίμηση φαίνεται πως δεν εκτιμήθηκαν ιδιαίτερα στην εποχή τους. Μετά την εφεύρεση και την δημοσιοποίηση της υπήρξαν πολλές πειρατικές εκδοχές του οργάνου στην Γαλλία, με αποτέλεσμα ο δημιουργός να μην έχει τις αντίστοιχες με την ανακάλυψη του απολαβές.

Κανένας μελετητής μέχρι σήμερα δεν έχει καταφέρει να προσδιορίσει με ακρίβεια την προέλευση της έμπνευσης του Σαξ για την δημιουργία του σαξοφώνου. Πολλοί είναι αυτοί που υποστηρίζουν πως ο Σαξ εμπνεύστηκε το σαξόφωνο από την ουγγρική/ ρουμανική Tarogato, η οποία εμφανίζει πολλές ομοιότητες με το σοπράνο σαξόφωνο. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν μπορεί να αποδειχθεί, καθώς η μοντέρνα Tarogato, που έχει στόμιο από καλάμι, δεν είχε αναπτυχθεί μέχρι και το 1890 – πολύ μετά την εφεύρεση του σαξοφώνου.

Άντολφ Σαξ
Πηγή εικόνας: pinterest.com

Κυριαρχεί, όμως, μια σαφής βεβαιότητα πως ορισμένα σημεία του ταυτίζονται με αντίστοιχα σημεία του κλαρίνου και του όμποε: το επιστόμιο και τα κλειδιά του είναι όπως αυτά του όμποε. Τελικά, η πιο πειστική εκδοχή για την πηγή της έμπνευσης του Σαξ είναι η επίμονη προσπάθειά του να δημιουργήσει από την αρχή ένα καινούργιο μουσικό όργανο, το οποίο να ταιριάζει και να προσαρμόζεται τονικά και τεχνικά με την ιδέα που είχε στο μυαλό του καθώς και με ένα νέο επίπεδο ευελιξίας. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που όρισε το όργανο ως την «φωνή του Σαξ».

Advertisement

Τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του

Ο Σαξ ήταν ιδιαίτερα γνωστός στην εποχή τουγια την δύσκολη προσωπικότητα του. Προκάλεσε έντονο διχασμό ανάμεσα στους ανθρώπους της εποχής του, δημιουργώντας τόσο φανατικούς υποστηρικτές όσο και φανατικούς εχθρούς. Η έντονη, δημιουργική, αμφιλεγόμενη  προσωπικότητά του είχε καταφέρει να ταρακουνήσει για τα καλά τον μουσικό κόσμο της Γαλλίας. Η ανακάλυψη του σαξοφώνου αλλά και των υπολοίπων οργάνων που εφηύρε, δημιούργησε την έντονη αντιπαράθεση του με τους οργανοπαίχτες πιο παραδοσιακών οργάνων της εποχής. Για αυτό, το σαξόφωνο δεν κατάφερε ποτέ να ενταχθεί απόλυτα στις ορχήστρες της εποχής του – γεγονός που κατέστρεφε ένα από τα μεγαλύτερα όνειρα του δημιουργού του.

Πηγή εικόνας: wikipedia

Πολλά μέσα της εποχής του γράφουν πολλές αρνητικές κριτικές και σκληρά άρθρα προς το πρόσωπο του, με αποτέλεσμα να συμβάλουν στην οικονομική πτώχευση του Σαξ τρεις φορές: το 1852, το 1873 και το 1877. Οι υποστηρικτές του ωστόσο, μεταξύ του 1843 και του 1860, θα αγοράσουν 20.000 σαξόφωνα από το εργαστήριο του και ανάμεσα σε αυτούς θα βρίσκεται και ο Μπερλιόζ. Η αναγνώριση του σαξοφώνου ως ένα πολύτιμο μουσικό όργανο θα επέλθει κατά τον ‘Α Παγκόσμιο Πόλεμο, κυρίως στις Η.Π.Α. Στη συνέχεια θα χρησιμοποιηθεί από χορευτικές ορχήστρες, ενώ τελικά θα πρωταγωνιστήσει ως σολιστικό όργανο συμβάλλοντας στην ανάπτυξη του σουίνγκ και των υπόλοιπων στυλ της τζαζ.

Δεν θα παντρευτεί ποτέ, αλλά θα αποκτήσει πέντε παιδιά με τη σύντροφό του, Louise-Adèle Maor. Ένας από τους γιους του, ο Adolphe-Edouard, θα συνεχίσει την πορεία του πατέρα του και θα κατασκευάζει σαξόφωνα στο εργαστήριο του. Το 1928, το εργαστήριο θα εξαγοραστεί από την εταιρία Selmer του Παρισιού. Από το 1853 μέχρι το 1858 πάσχει από καρκίνο των χειλέων με την υγεία του, ωστόσο, να βελτιώνεται σημαντικά.

Ο Αντόλφ Σαξ θα πεθαίνει τελικά πάμφτωχος στο Παρίσι, στις 7 Φεβρουαρίου του 1894, σε ηλικία ενενήντα εννέα ετών και θα ταφεί στο παρισινό Κοιμητήριο του Μονπαρνάς, αφήνοντας πίσω του ένα σπουδαίο όργανο το οποίο θα στιγματίσει, χρόνια μετά, ένα ολόκληρο μουσικό ύφος.

Advertisement

Ακολουθεί σχετικό βίντεο για την ζωή του:


Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό το άρθρο:

Αντόλφ Σαξ και σαξόφωνο: H Google για τα 201 χρόνια του εφευρέτη μουσικού, ανακτήθηκε από https://www.news.gr/tech/tech-nea/article-wide/243382/antolf-sax-kai-saxofono-h-google-gia-ta-201-hroni.html, τελευταία πρόσβαση 4/11/19

201η επέτειος από τη γέννηση του Αντόλφ Σαξ από την Google, ανακτήθηκε από www.coffeespots.gr/hot-news/item/614-adolphe-sax, τελευταία πρόσβαση 4/11/19

Άντολφ Σαξ, ανακτήθηκε από www.sansimera.gr/biographies/1505, τελευταία πρόσβαση 4/11/19

Αντόλφ Σαξ: Όσα πρέπει να ξέρεις για τον άνθρωπο που ανακάλυψε το σαξόφωνο, ανακτήθηκε από www.newsit.gr/kosmos/adolphe-sax-o-anthropos-poy-anakalypse-to-saksofono/1357773/, τελευταία πρόσβαση 4/11/19

Άντολφ Σαξ, ανακτήθηκε από el.wikipedia.org/wiki/Αντόλφ_Σαξ, τελευταία πρόσβαση 4/11/19

Adolphe Sax: O άνθρωπος που ανακάλυψε το σαξόφωνο, ανακτήθηκε από apocalypsejohn.com/adolphe-sax-anakalipse-saxofono/, τελευταία πρόσβαση 4/11/19

Αντόλφ Σαξ, ο εφευρέτης του σαξοφώνου που εξαπάτησε τον θάνατο κάμποσες φορές, ανακτήθηκε από 3otiko.blogspot.com/2019/10/blog-post_12.html, τελευταία πρόσβαση 4/11/19

Παρόμοια άρθρα που μπορεί να σ’ενδιαφέρουν:

SHARE:

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG

Advertisement

Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Το MAXMAG είναι ένα περιοδικό που μπήκε δυναμικά στο χώρο της διαδικτυακής ενημέρωσης. Κοινό όλων: η αγάπη για την αρθρογραφία, την οποία ο καθένας ξεχωριστά τη συνδέει με το αντικείμενο που γνωρίζει καλά και, συνήθως, έχει σπουδάσει.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG