Άννα Φρόυντ: Η γυναίκα που θεμελίωσε την παιδοψυχολογία

Άννα Φρόυντ
Πηγή Εικόνας: exploringyourmind.com.

Η Άννα Φρόυντ ήταν το μικρότερο από τα παιδιά του περίφημου ψυχολόγου Ζίγκμουντ Φρόυντ. Ήδη από την ηλικία των 15 ετών ένα από τα πράγματα που την σαγήνευσαν και κατάφεραν να της κεντρίσουν το ενδιαφέρον ήταν το αντικείμενο της ψυχολογίας. Η ίδια καθόταν με τις ώρες και διάβαζε τα έργα του πατέρα της. Μόλις τελείωσε τις σπουδές της, στον παιδαγωγικό τομέα, ασχολήθηκε με την παιδοψυχολογία και μαζί με την Μέλανι Κλάιν κατάφεραν να αναδειχθούν σε δυο από τις σημαντικότερες εκπροσώπους της. Επηρεάστηκε αρκετά από τη δουλειά του πατέρα της και, όπως ήταν αναμενόμενο, συνέχισε την κληρονομιά του.

«Πόσο υπέροχο είναι το ότι κανένας δεν χρειάζεται να περιμένει ούτε για μία στιγμή προτού ξεκινήσει να βελτιώνει τον κόσμο»


Μια μικρή βιογραφία σχετικά με την ζωή της Άννα Φρόυντ

Η Άννα Φρόυντ γεννήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου του 1895 στην πρωτεύουσα της Αυστρίας, την Βιέννη. Ήταν το τελευταίο παιδί του Ζίγκμουντ Φρόυντ και της γυναίκας του Μάρθα Μπερνάιζ. Το όνομά της το πήρε από την αδερφή του πατέρα της. Το 1912 ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Cottage Lyceum. Κατά την διάρκεια της φοίτησής της εκεί ήρθε αντιμέτωπη με την κατάθλιψη και τη νευρική ανορεξία. Δύο χρόνια αργότερα, ξεκίνησε να διδάσκει στην εν λόγω σχολή. Βέβαια, η δουλειά της έλαβε τέλος έπειτα από έξι χρόνια το 1920 όταν η Άννα Φρόυντ αναγκάστηκε να υποβάλει την παραίτησή της εξαιτίας ενός προβλήματος υγείας, που την ταλάνιζε εκείνη την περίοδο.

Το 1938 ήταν μια αρκετά δύσκολη χρονιά για τους Φρόυντ. Αφού προσαρτήθηκε η Αυστρία στην Γερμανία, η οικογένεια της Άννας αναγκάστηκε να φύγει από την χώρα. Ο πατέρας της πάλευε με τον καρκίνο, έτσι εκείνη επωμίστηκε όλο το βάρος για την οργάνωση του ταξιδιού. Οι Ναζί ζήτησαν τον Ζίγκμουντ για ανάκριση, όμως η κόρη του Άννα οικειοθελώς τους ζήτησε να πάρουν εκείνη στην θέση του. Προσέφερε τον εαυτό της επειδή γνώριζε πόσο δύσκολη θα ήταν η ανάκριση για εκείνον, ειδικά τώρα που είχε να αντιμετωπίσει και το θέμα του καρκίνου. Πριν αναχωρήσει μαζί τους ο Φρόυντ την προμήθευσε με δηλητήριο, ώστε σε περίπτωση που ο στρατός των Ναζί έφτανε σε σημείο να την βασανίσει, να γλύτωνε από το μαρτύριο.

Το 1939, μετά τον θάνατο του πατέρα της, ήρθε σε ρήξη με την Μέλανι Κλάιν. Αιτία της διένεξης στάθηκε η άποψη της Κλάιν, η οποία θεωρούσε ότι ο άνθρωπος έχει «Υπερεγώ» ήδη από την βρεφική του ηλικία. Συνεπώς, οι ενήλικες δεν πρέπει να συμπεριφέρονται διαφορετικά στα παιδιά. Η Φρόυντ, αντιθέτως, πίστευε ότι τα παιδιά δεν έχουν «Υπερεγώ» και για αυτό πρέπει να τα μεταχειριζόμαστε διαφορετικά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ


«Το Εγώ και οι μηχανισμοί άμυνας»

Στο γνωστότερο έργο της Άννας Φρόυντ «Το εγώ και οι μηχανισμοί άμυνας» που δημοσιεύθηκε το 1936, κάνει μια αναφορά στο «Εγώ» των ατόμων αλλά και στους μηχανισμούς άμυνας και επιχειρεί να τους ταξινομίσει σε δύο κατηγορίες. Κάποιοι μηχανισμοί πηγάζουν από το εσωτερικό άγχος, ενώ κάποιοι άλλοι από το εξωτερικό. Κύρια πηγή για αυτήν της την  μονογραφία αποτελούν τα κείμενα και οι εργασίες του πατέρα της.

Άννα Φρόυντ
Πηγή Εικόνας: oktaimerobooks.gr.

Οι μηχανισμοί αυτοί είναι η απώθηση, η απομόνωση, η άρνηση, η παλινδρόμηση, η αντισταθμιστική συμπτωματολογία, η προβολή, η μετάθεση, η μετουσίωση και η εκλογίκευση. Στόχος όλων αυτών των μηχανισμών είναι η απώθηση. Εκείνο που προσπαθεί να πετύχει είναι η απομάκρυνση όλων εκείνων των ενστίκτων που έρχονται σε αντίθεση και προσπαθούν να κλονίσουν την ακεραιότητα του ατόμου.

«Οι επιθετικές ορμές εντείνονται σε σημείο απόλυτης αναρχίας, η πείνα γίνεται επιθετικότητα και οι αντιδραστικοί σχηματισμοί οι οποίοι είχαν εγκαθιδρυθεί στη δομή του εγώ κινδυνεύουν να καταρρεύσουν».

Στο έργο της δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην παιδική ηλικία αλλά και στην περίοδο της εφηβείας κάθε ατόμου. Στις μέρες μας ένα αρκετά μεγάλο μέρος των μηχανισμών της άμυνας έχουν υιοθετηθεί από το πεδίο της ψυχανάλυσης ακριβώς έτσι όπως είχαν διατυπωθεί σε πρώτη ανάλυση από την Άννα Φρόυντ.


Το κοινωνικό έργο της Άννα Φρόυντ

Λίγο καιρό μετά τον θάνατο του πατέρα της, η Άννα Φρόυντ ίδρυσε ένα νηπιαγωγείο με έδρα το Λονδίνο. Εκεί, συγκέντρωναν όσα παιδιά είχαν χάσει τους γονείς τους την περίοδο του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Καταγράφοντας τα συναισθήματα και τις εντυπώσεις που τους προξένησε αυτή η εμπειρία, σε συνεργασία με την Ντόροθι Μπέρλινχαμ, δημοσιεύουν τα εξής έργα:

«Young Children in Wartime»

«Children Without Families»

«War and Children»

Άννα Φρόυντ
Πηγή Εικόνας: www.onmed.gr.

Το 1952, στην ίδια περιοχή ίδρυσε και το «Hampstead Child Therapy Course and Clinic» στο οποίο είχε αναλάβει τα καθήκοντα της διευθύντριας μέχρι και το τέλος της ζωής της, το 1982. Σήμερα η κλινική αυτή έχει μετονομαστεί σε «Anna Freud Centre». Στόχος της είναι η πραγματοποίηση ερευνών, αλλά και φυσικά, η εύρεση θεραπειών. Επιπλέον, συνεργάζεται με μερικά από τα πιο διακεκριμένα πανεπιστήμια της χώρας όπως το Γέιλ και το πανεπιστήμιο του Λονδίνου.

Η φημισμένη παιδοψυχολόγος άφησε την τελευταία της πνοή σαν σήμερα στις 9 Οκτωβρίου του 1982. Αφού η σορός της αποτεφρώθηκε, τοποθετήθηκε μέσα σε ένα μαρμάρινο δοχείο το οποίο μεταφέρθηκε στο Μαυσωλείο Γκόλντερς Γκριν. Εκεί βρισκόντουσαν οι αποτεφρωμένοι σωροί της οικογένειάς της και εκεί, δίπλα σε εκείνους, τοποθετήθηκε και η δική της.


Ακολουθεί ολιγόλεπτο βίντεο σχετικά με την ζωή της Άννα Φρόυντ:


Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό το άρθρο

Άννα Φρόυντ. Ανακτήθηκε από: el.wikipedia.org (τελευταία πρόσβαση 7/10/2020).

ΤΟ ΕΓΩ ΚΑΙ ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ. Ανακτήθηκε από: www.politeianet.gr (τελευταία πρόσβαση 7/10/2020).

Άννα Φρόυντ: Οι μηχανισμοί άμυνας του Εγώ. Ανακτήθηκε από: enallaktikidrasi.com (τελευταία πρόσβαση 7/10/2020).

Άννα Φρόυντ. Ανακτήθηκε από: www.sansimera.gr (τελευταία πρόσβαση 7/10/2020).


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Μαίρη Βολταίρου

Φοιτήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, στον ελεύθερο χρόνο μου ασχολούμαι με την ζωγραφική, βλέπω ταινίες & σειρές (ξένες ως επί το πλείστον) και λατρεύω την κλασσική λογοτεχνία.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;