Αλόις Αλτσχάιμερ: Ο νευροπαθολόγος της λήθης

Αλτσχάιμερ
Πηγή εικόνας: e-didaskalia.blogspot.com

Η νόσος «Αλτσχάιμερ» είναι μια από τις δημοφιλέστερες ασθένειες που πλήττουν κατά κύριο λόγο τα άτομα της τρίτης ηλικίας. Στις μέρες μας καταγράφονται πάνω από 50.000.000 κρούσματα παγκοσμίως, ενώ το 30% αντιστοιχεί σε άτομα άνω των 65 ετών. Πόσα, όμως, γνωρίζουμε για τον άνθρωπο που η συγκεκριμένη ασθένεια έχει πάρει το όνομά του; Ο Γερμανός νευροπαθολόγος Αλόις Αλτσχάιμερ κατέγραψε και παρουσίασε στον κόσμο για πρώτη φορά μια περίπτωση ατόμου που έπασχε από άνοια. Ο μεγάλος νευρολόγος Εμίλ Κρεπελίν που ήταν και δάσκαλος του Αλτσχάιμερ φρόντισε η ασθένεια να πάρει το όνομα του μαθητή του.


Η βιογραφία του μεγάλου ψυχίατρου

Ο Αλόις Αλτσχάιμερ γεννήθηκε στις 14 Ιούνη του 1864 στο Μαρκτμπράιτ της Βαυαρίας. Ο πατέρας του δούλευε σε γραφείο συμβολαιογράφων. Ο γνωστός νευροπαθολόγος φοίτησε σε τέσσερα πανεπιστήμια του Ασάφενμπουργκ, του Τύμπινγκεν, του Βερολίνου και του Βίρτσμπουργκ. Κατάφερε να πάρει με άριστα το πτυχίο του το 1887. Τον επόμενο χρόνο πέρασε πέντε μήνες σε ίδρυμα με διανοητικά άρρωστες γυναίκες. Έπειτα προσλήφθηκε στο ίδρυμα της Φρανκφούρτης «Städtische Anstalt für Irre und Epileptische» που ασχολούνταν με διανοητικά καθυστερημένα άτομα.

Αλόις Αλτσχάιμερ
Πηγή εικόνας: verywellhealth.com

Το ενδιαφέρον του Αλτσαχάιμερ τράβηξε μια ασθενής ονόματι Αουγκούστε Ντέτερ το 1901. Η ασθενής χαρακτηριζόταν από απώλεια βραχυπρόθεσμης μνήμης, δεν μπορούσε να προσανατολιστεί τοπικά και χρονικά, ενώ η συμπεριφορά της περιγραφόταν ως περίεργη. Όταν την γνώρισε, εκείνη ήταν 51 ετών και πέθανε ύστερα από περίπου πέντε χρόνια, τον Απρίλιο του 1906. Μετά τον θάνατό της ο Αλόις Αλτσχάιμερ ζήτησε να εξετάσει τους φακέλους της ασθενούς και να μεταφερθεί ο εγκέφαλός της στο Μόναχο. Στο ίδιο εργαστήριο εργαζόταν και ο δάσκαλός του, Εμίλ Κρεπελίν.

Εργάστηκε μαζί με δύο Ιταλούς για να μελετήσει τις πρωτεΐνες Tau που παρουσιάζονταν ως υψίστης σημασίας για την νόσο του Αλτσχάιμερ. Πραγματοποίησε ομιλία στις 3 Νοεμβρίου του 1906 που ενημέρωνε για πρώτη φορά την επιστημονική κοινότητα για την βιοπαθολογία και τα συμπτώματα της ασθένειας. Το 1907 δημοσίευσε ένα άρθρο με τα αποτελέσματα της έρευνάς του με τίτλο «Περί μιας ιδιόμορφης νόσου του εγκεφαλικού φλοιού».

Ο Αλτσχάιμερ πέθανε στις 19 Δεκεμβρίου του 1915 σε ηλικία μόλις 51 ετών από καρδιακή προσβολή. Τον Ιούλιο του 1912, έξι χρόνια μετά την δημοσίευση της έρευνάς του, ο διάσημος πλέον νευροπαθολόγος διορίστηκε καθηγητής ψυχιατρικής  στο πανεπιστήμιο του Μπρεσλάου. Δυστυχώς, όμως, λίγες μέρες πριν την άφιξή του θα αρρωστήσει βαριά – μάλλον από στρεπτόκοκκο – τον Αύγουστο του ίδιου χρόνου. Η κατάστασή του όσο περνούσε ο καιρός επιδεινωνόταν όλο και περισσότερο σε σημείο που του προκάλεσε καρδιακή και νεφρική ανεπάρκεια. Τρία χρόνια αργότερα και καθώς η υγεία του είχε ήδη επιβαρυνθεί αρκετά, θα αφήσει την τελευταία του πνοή στο Μπρεσλάου της Πολωνίας, ενώ η κηδεία του θα πραγματοποιηθεί στο κοιμητήριο της Φρανκφούρτης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ


Η νόσος Αλτσχάιμερ

Η εν λόγω νόσος παρουσιάζεται κυρίως σε χώρες που ο μέσος όρος ζωής είναι αρκετά υψηλός. Το κυριότερο σύμπτωμά της είναι η απώλεια μνήμης, ενώ δεν είναι λίγες και οι περιπτώσεις που ο ασθενής παρουσιάζει δυσκολίες στον λόγο. Θολώνει το μυαλό του ανθρώπου και δεν μπορεί να πάρει σωστές αποφάσεις. Το άτομο σταδιακά θα αρχίσει να χάνει την επαφή με το περιβάλλον γύρω του και όσο η ασθένεια θα κλιμακώνεται θα εξαρτάται όλο και περισσότερο από τα κοντινά του άτομα.

Αλόις Αλτσχάιμερ
Πηγή εικόνας: ecozen.gr

Η νόσος χωρίζεται σε τρεις μορφές: ήπια, μέση και προχωρημένη. Το άτομο εκδηλώνει αναλόγως το στάδιο που βρίσκεται και διαφορετικά συμπτώματα. Στο ήπιο στάδιο το υποκείμενο το χαρακτηρίζει η απώλεια της προσωρινής του μνήμης. Ξεχνάει ονόματα, ενώ δεν μπορεί να πάρει εύκολα αποφάσεις. Χάνει το ενδιαφέρον του για όσες ασχολίες το ενδιέφεραν έως τότε. Τέλος, αρχίζει να παρουσιάζει συμπτώματα κατάθλιψης και εκνευρισμού. Στο μεσαίο στάδιο η άνοια κλιμακώνεται και πλέον το άτομο ξεχνάει τα πρόσφατα γεγονότα. Παρουσιάζει δυσκολίες στον λόγο και μπορεί να χαθεί πιο εύκολα ακόμα και μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Η συμπεριφορά του αρχίζει να αλλάζει και οι καταστάσεις που βιώνει ορισμένες φορές αποτελούν αποκύημα της φαντασίας του.

Στο τελευταίο στάδιο το υποκείμενο είναι εντελώς εξαρτημένο από τους οικείους του. Δεν μπορεί να αναγνωρίσει κανένα κοντινό του πρόσωπο και δεν μπορεί πλέον να κατανοήσει τα γεγονότα που συμβαίνουν γύρω του. Δυσκολεύεται να περπατήσει, ενώ παρουσιάζει και ακράτεια ούρων και κοπράνων. Εξαιτίας της δυσκολίας που εμφανίζει στο περπάτημα, το άτομο που πάσχει από την νόσο «αλτσχάιμερ» βρίσκεται καθηλωμένο σε αναπηρικό καροτσάκι ή σε κρεβάτι.


Η νόσος της λήθης σήμερα

Σύμφωνα με μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί στον ελλαδικό χώρο, στην χώρα μας νοσούν γύρω στα 197.000 άτομα. Ο αριθμός αυτός ενδέχεται να διπλασιαστεί μέσα στα επόμενα τριάντα χρόνια και να φτάσει τους 354.000 πάσχοντες. Το θετικό όμως είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι, οι οποίοι είναι περισσότεροι από 400.000, που ασχολούνται με την αντιμετώπιση της νόσου και βρίσκονται συνεχώς στο πλευρό των ατόμων που νοσούν από αυτήν.

Σήμερα, η 21η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί ως παγκόσμια ημέρα «Αλτσχάιμερ». Αποσκοπεί στην ενημέρωση του ευρέως κοινού και στην δημιουργία ενός κόσμου ιδανικού για όσα άτομα πάσχουν από την νόσο αυτή. Αν και η θεραπεία δεν έχει βρεθεί έως και σήμερα, το να γνωρίζει κάποιος τα συμπτώματα της ασθένειας μπορεί να βοηθήσει στην ταχύτερη διάγνωση της νόσου και κατά συνέπεια σε μια καλύτερη θεραπεία για την αναστολή της. Με την χορήγηση φαρμάκων ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της νόσου, η κατάσταση του ασθενή δεν θα επιβαρυνθεί περισσότερο. Ενδεχομένως να αναστείλει και κάποια από τα συμπτώματα που έχουν ήδη εμφανιστεί.

Το κλειδί για ένα πιο δυνατό εγκέφαλο μπορεί να εντοπιστεί στην φράση:

Νους υγιής εν σώματι υγιεί

Όσα άτομα εξασκούν το σώμα και το πνεύμα τους εμφανίζουν τα πρώτα συμπτώματα της νόσου σε μεγαλύτερη ηλικία σε σχέση με άλλους ανθρώπους. Επίσης, η μορφή του «αλτσχάιμερ» με την οποία θα έρθουν αντιμέτωποι σαφώς θα είναι και πιο ήπια. Μέσω των παιχνιδιών όπως το σκάκι ή τα χαρτιά, την λύση σταυρόλεξων, την γυμναστική, ακόμα και με την ανάγνωση ενός βιβλίου οι ηλικιωμένοι, αλλά και οι πιο νέοι μπορούν να καθυστερήσουν και να αποτρέψουν την εμφάνιση της νόσου. Ακολουθεί σχετικό βίντεο με την βιογραφία του Αλτσχάιμερ:


Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν στο άρθρο

Αλοΐσιος Άλτσχαϊμερ. Ανακτήθηκε από: https://el.wikipedia.org/wiki/Αλοΐσιος_Άλτσχαϊμερ (τελευταία πρόσβαση 17/12/2019)

Παγκόσμια Ημέρα Αλτσχάιμερ. Ανακτήθηκε από: https://www.sansimera.gr/worldays/133 (τελευταία πρόσβαση 17/12/2019)

Ο Αλόις Αλτσχάιμερ και η “ασθένεια της λήθης (14/06/2019). Ανακτήθηκε από: http://www.katiousa.gr/istoria/o-alois-altschaimer-kai-i-astheneia-tis-lithis/ (τελευταία πρόσβαση 17/12/2019)

Αλόις Αλτσχάιμερ – Βιογραφία. Ανακτήθηκε από: https://e-didaskalia.blogspot.com/2014/06/blog-post_2667.html (τελευταία πρόσβαση 17/12/2019)

Αλτσχάιμερ: Τα συμπτώματα ανάλογα με το στάδιο της νόσου – Πώς θα προφυλαχθείτε (16/12/2015). Ανάκτηση από: https://www.onmed.gr/ygeia/story/338031/altsxaimer-ta-symptomata-analoga-me-to-stadio-tis-nosou—pos-tha-profylaxtheite (τελευταία πρόσβαση 17/12/2019)

Alzheimer: Πόσοι πάσχουν στην Ελλάδα και ποιες είναι οι προβλέψεις για το 2050 (04/09/2019). Ανακτήθηκε από: https://www.athensvoice.gr/life/health/576225_alzheimer-posoi-pashoyn-stin-ellada-oi-provlepseis-gia-2050 (τελευταία πρόσβαση 19/12/2019)


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Μαίρη Βολταίρου

Φοιτήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, στον ελεύθερο χρόνο μου ασχολούμαι με την ζωγραφική, βλέπω ταινίες & σειρές (ξένες ως επί το πλείστον) και λατρεύω την κλασσική λογοτεχνία.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;