29 Μαΐου: 39 άνθρωποι σκοτώνονται στο στάδιο Χέιζελ

Πηγή εικόνας: bbc.co.uk.

Είναι 29 Μαΐου 1985. Ο τελικός του Ευρωπαϊκού Κυπέλλου αναμένεται να αρχίσει σε περίπου μία ώρα στο στάδιο Χέιζελ στις Βρυξέλλες. Ο τελικός διεξάγεται κανονικά, μόνο που λείπουν 639 άνθρωποι που τραυματίστηκαν ή και σκοτώθηκαν σε συμπλοκές ανάμεσα στους οπαδούς. 36 χρόνια μετά αυτής της καταστροφής, ακόμη διαφαίνονται οι συνέπειές που επέφερε στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.


Η ιστορία και η κατάσταση του σταδίου Χέιζελ

Το στάδιο Χέιζελ εγκαινιάστηκε το 1930, ώστε να παρουσιαστεί στη Διεθνή Έκθεση των Βρυξελλών, για τα εκατό χρόνια από την ίδρυση του βελγικού κράτους. Γι’ αυτό το λόγο, άλλωστε, το αρχικό όνομα που δόθηκε ήταν «Stade du Centenaire» (μτφρ. Στάδιο της Εκατονταετίας). Στην τελετή των εγκαινίων, εμφανίστηκε ο Πρίγκηπας Λεοπόλδος του Βελγίου, μία από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της χώρας.

Αν και το στάδιο αυτό ξεκίνησε με σκοπό να ομορφαίνει εκείνη την περιοχή των Βρυξελλών, επρόκειτο όχι μόνο να παρακμάσει, αλλά να γίνει και επικίνδυνο. Συγκεκριμένα, εξ αρχής είχε κάποια κατασκευαστικά λάθη, όπως κάποιοι τοίχοι οι οποίοι ήταν φτιαγμένοι από ελαφρύ και ασταθές υλικό. Οι έξοδοι, επίσης, ήταν περιορισμένες σε τρία σημεία, δυσκολεύοντας όποιον προσπαθούσε να αποχωρήσει.

Για την κατάσταση του σταδίου είχε μιλήσει και η Άρσεναλ, όταν είχε αγωνιστεί εκεί στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Μάλιστα, είχαν ασκηθεί πολλές πιέσεις στην UEFA να αλλάξει τον τόπο διεξαγωγής του τελικού, καθώς ήταν διαθέσιμα άλλα γνωστά και ασφαλή γήπεδα της Ευρώπης.


Τα γεγονότα της καταστροφής

Ο κόσμος δε σταματάει να καταφθάνει στο στάδιο, το οποίο έχει χωριστεί σε δύο ημικύκλια. Στο ένα βρίσκονταν οπαδοί της Λίβερπουλ και στο άλλο οπαδοί της Γιουβέντους. Ανάμεσα στα δύο ημικύκλια, υπήρχε μία ουδέτερη ζώνη, η οποία χωριζόταν με απλές αλυσίδες, από τις άλλες δύο. Υποθετικά, αυτό θα απέτρεπε τις απειλές και τις συγκρούσεις ανάμεσα στους οπαδούς των δύο ομάδων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πηγή εικόνας: nytimes.com | Το στάδιο μετά την καταστροφή.

Στην πραγματικότητα, αυτό επέτρεψε να δημιουργηθεί ένα ετερόκλητο και εκρηκτικό πλήθος ανθρώπων. Φανς της Γιουβέντους, αλλά και της Λίβερπουλ βρίσκονταν μαζί, καθώς τα τουριστικά γραφεία πωλούσαν εισιτήρια και για τις δύο ομάδες και στην είσοδο δεν υπήρχε επαρκής έλεγχος, όπως αποδείχθηκε αργότερα. Σχετικά με τα εισιτήρια, υπήρξαν και αυτοί που ενώ δεν είχαν, κατάφεραν να μπουν στο στάδιο, δίνοντας απλώς κλωτσιά σε ένα μέρος του εξωτερικού τοίχου.

Η αφορμή για το ποδοπάτημα τόσων ανθρώπων δόθηκε όταν χούλιγκανς της Λίβερπουλ άρχισαν να πετάνε στην ουδέτερη ζώνη μπουκάλια, φωτοβολίδες, πέτρες και οτιδήποτε μπορούσε να τραυματίσει. Ο αγώνας πλησίαζε και οι χούλιγκανς κατευθύνθηκαν προς τους φιλάθλους της Γιουβέντους, εγκλωβίζοντάς τους εκεί. Οι απλές αλυσίδες που χώριζαν εκείνο το κομμάτι του γηπέδου και οι λίγοι αστυνομικοί δε στάθηκαν εμπόδιο. Τότε, ο τοίχος πίσω από τους φανς της Γιουβέντους κατέρρευσε και οι άνθρωποι μαζεύτηκαν πάρα πολύ κοντά ο ένας με τον άλλο, αφού προσπαθούσαν να αντιμετωπίσουν και τη βία των χούλιγκανς. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να σκοτωθούν 39 άνθρωποι από ασφυξία και άλλοι 600 να τραυματιστούν σοβαρά. Τα στιγμιότυπα από εκείνη την ώρα είναι απογοητευτικά το λιγότερο, αφού πανικοβλημένοι φίλαθλοι προσπαθούν να βοηθήσουν τους τραυματίες και αστυνομικοί μεταφέρουν τους νεκρούς.

Για να υπερασπιστούν τους υπόλοιπους οπαδούς, οπαδοί της Γιουβέντους από την άλλη πλευρά του γηπέδου κατέβηκαν και προσπάθησαν να επιτεθούν στους οπαδούς της Λίβερπουλ. Πριν γενικευθεί η επίθεση, οι αστυνομικές δυνάμεις κατάφεραν να τους σταματήσουν.


Οι συνέπειες του Χέιζελ

Αν και εκείνη τη μέρα στο στάδιο Χέιζελ σκοτώθηκαν 39 άνθρωποι, ο αγώνας του τελικού έγινε κανονικά, αφού υπήρχαν πιθανότητες να γενικευθεί η συμπλοκή, αν τελικά ακυρωνόταν.

Πηγή εικόνας: edition.cnn.com.

Μετά από δεκαοχτώ μήνες ερευνών για τις ευθύνες της UEFA και της αστυνομίας, η εισαγγελέας που είχε αναλάβει την υπόθεση κατέληξε να αποδώσει κατηγορίες για δολοφονία εξ αμελείας και επίθεση. Δικάστηκαν, επίσης, για το ρόλο τους στην τραγωδία και τρεις Βέλγοι: ο Άλμπερτ Ρούζενς, επικεφαλής του Βελγικού Οργανισμού Ποδοσφαίρου και δύο αξιωματικοί της αστυνομίας που ήταν επιφορτισμένοι με τη φύλαξη του σταδίου, Μισέλ Κενσιέ και Γιόχαν Μαγιέ.

Η σημαντικότερη επίπτωση, όμως του Χέιζελ δεν ήταν ότι οι φαινόμενοι ως υπεύθυνοι βρήκαν την οδό της δικαιοσύνης, αλλά ο αποκλεισμός των Αγγλικών ομάδων από ευρωπαϊκές διοργανώσεις επ’ αόριστον και η αυστηρότερη νομοθεσία που συνόδευσε αυτή την κίνηση.

Ειδικότερα, η τότε πρωθυπουργός της Αγγλίας Μάργκαρετ Θάτσερ ζήτησε να αποκλειστούν οι αγγλικές ομάδες από την Ένωση Ποδοσφαίρου. Νομοθετικά οι αλλαγές οδήγησαν στην αυστηρότερη και αποτελεσματικότερη επιτήρηση των γηπέδων με κλειστά κυκλώματα καμερών και εντονότερη την παρουσία της αστυνομίας. Πλέον, ήταν δυνατόν να ανακληθεί το εισιτήριο ενός οπαδού που συμπεριφερόταν επιθετικά μέσα στο γήπεδο. Φυσικά, οι αλλαγές αυτές δεν έγιναν εν μία νυκτί. Χρειάστηκε να επαναληφθεί μία τραγωδία στο Χίλσμπροου με 96 νεκρούς και επεισόδια στο Euro 2000, ώστε να φτάσει η σύγχρονη επιτήρηση στα γήπεδα να θεωρείται δεδομένη και απαραίτητη.


Η μνήμη της καταστροφής, παρακαταθήκη για τα επόμενα

Πολλές κινήσεις έχουν γίνει και από τις δύο χώρες, ώστε όχι μόνο να μην ξεχαστεί μία τραγωδία σαν κι αυτή, αλλά να γίνει παράδειγμα προς αποφυγή. Μία από αυτές τις κινήσεις αποτελεί η πρώτη συνάντηση της Γιουβέντους με τη Λίβερπουλ, μετά το Χέιζελ στο Euro 2005. Εκεί οπαδοί της Λίβερπουλ είχαν γράψει τη λέξη φιλία πάνω στα πλακάτ τους, στα ιταλικά. Μία παρόμοια χειρονομία έγινε και από τη Γιουβέντους το 2012 με ένα μνημείο στο μουσείο της στο Τορίνο.

Τέλος, τα γεγονότα εκείνου του απογεύματος του 1985 πρέπει να μην ξεχαστούν, όσο υπάρχει το σύγχρονο ποδόσφαιρο. Διότι στο όνομα μίας φανέλας με διαφορετικά χρώματα από εκείνα που υποστήριζε ο καθένας, δολοφονήθηκαν 39 άνθρωποι.


Ακολουθεί σχετικό βίντεο από την ημέρα του συμβάντος:

Πηγές που χρησιμοποιήθηκαν στο κείμενο:

Τραγωδία του Χέιζελ. Ανακτήθηκε από el.wikipedia.org, τελευταία πρόσβαση στις 27/05/2021.

King Badouin Stadium. Ανακτήθηκε από en.wikipedia.org, τελευταία πρόσβαση στις 27/05/2021.

Ο Χρήστος Σωτηρακόπουλος για το Χέιζελ. Ανακτήθηκε από sport-retro.gr, τελευταία πρόσβαση στις 27/05/2021.


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Εβίτα Λάμπου

Γειά σας, είμαι η Εβίτα! Ξεκίνησα από παιδάκι να ψάχνω και να διαβάζω ιστορίες προσωπικοτήτων και τόπων που με ταξίδευαν. Πλέον, τις μετατρέπω σε άρθρα, εδώ στο maxmag.gr.

Εβδομαδιαία ενημέρωση απο το maxmag στο email σου

Η ενημέρωση σου, για όλα τα θέματα, επί παντός επιστητού, είναι προτεραιότητα για μας στο MAXMAG. Αυτός είναι κ ο λόγος, για τον οποίο κάθε εβδομάδα οι συντάκτες μας θα επιλέγουν τα 15 σημαντικότερα άρθρα, από όλες τις στήλες του περιοδικού και θα φροντίζουμε να τα λαμβάνεις απευθείας στο email σου. Όλες οι σημαντικές ειδήσεις θα σε περιμένουν να τις ανοίξεις. Το μόνο που χρειάζεται να κάνεις είναι μια εγγραφή στο Newsletter μας. Τι περιμένεις λοιπόν;