Athens
18°
scattered clouds
Υγρασία: 72%
Άνεμος: 9m/s Β-ΒΑ
Ανώτερη 18 • Κατώτερη 18

Η θεωρία της γνωστικής ασυμφωνίας του Festinger

γνωστικής ασυμφωνίας

Η θεωρία της γνωστικής ασυμφωνίας αναπτύχθηκε από τον Leon Festinger και αναφέρεται στην ανακολουθία στάσεων-συμπεριφοράς. Τι συμβαίνει όταν βιώνουμε ασυμφωνία ανάμεσα σ αυτό που πιστεύουμε και σ’ αυτό που κάνουμε;

Ο Festinger μας λέει ότι η γνωστική ασυμφωνία που δημιουργείται όταν κάποιος έχει δύο ή περισσότερα γνωστικά στοιχεία που είναι ασυνεπή μεταξύ τους (σκέψεις, στάσεις πεποιθήσεις, συμπεριφορές) είναι μια δυσάρεστη κατάσταση που φέρνει αμηχανία, στρες και δυσφορία. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι άνθρωποι αναζητούν αρμονία μεταξύ των παραπάνω γνωστικών στοιχείων και κάνουν προσπάθειες να μειώσουν την ένταση που προκύπτει εξ’ αιτίας ασυνεπειών ανάμεσα σ ’αυτά. Έτσι, όταν βιώνουν ασυμφωνία χρειάζεται να αλλάξουν ένα ή περισσότερα από τα γνωστικά στοιχεία που δεν ταιριάζουν μεταξύ τους. Αυτό προσπαθούν να το πετύχουν ή μέσα από την αναζήτηση επιπρόσθετων στοιχείων που ενισχύουν τη μια ή την άλλη πλευρά ή με το να απαξιώνουν την πηγή ενός από τα ασυνεπή γνωστικά στοιχεία. Μάλιστα, όσο μεγαλύτερη είναι η ασυμφωνία τόσο περισσότερο προσπαθούν να τη μειώσουν.

Ένα παράδειγμα γνωστικής ασυμφωνίας μπορεί να είναι το να καταναλώνει κάποιος αλκοόλ ενώ γνωρίζει ότι αυτό βλάπτει την υγεία του. Σ’ αυτή την περίπτωση, λοιπόν, τι μπορεί να συμβεί; Μια πιθανή λύση είναι να αλλάξει τα στοιχεία της κατάστασης, δηλαδή να κόψει ή να μειώσει το αλκοόλ, άρα πλέον δε θα υπάρχει ασυμφωνία. Αν αυτό δυσκολεύεται να το κάνει ίσως προσπαθήσει να προσθέσει νέα στοιχεία ώστε να ενισχύσει μια από τις δύο πλευρές. Μπορεί να προσθέσει πληροφορίες που να τονίζουν τις βλάβες από το αλκοόλ, άρα θα επιδιώξει να το σταματήσει, ή πληροφορίες που να μειώνουν τις συνέπειες από την κατανάλωση αλκοόλ π.χ. όσοι γνωστοί μου πίνουν δεν έπαθαν τίποτα.

Γνωστικής ασυμφωνίας

Η ένταση της ασυμφωνίας δε βιώνεται σε όλες τις καταστάσεις στον ίδιο βαθμό. Υπάρχουν έντονες ασυμφωνίες οι οποίες κάνουν το άτομο να θέλει να τις μειώσει οπωσδήποτε αλλά άλλες ασυμφωνίες δεν είναι τόσο ισχυρές και μπορεί να τις ανέχεται χωρίς μεγάλο πρόβλημα. Αυτό έχει να κάνει με τη σπουδαιότητα και των αριθμό των γνώσεων που συγκρούονται σε μια περίπτωση ασυμφωνίας. Όσο περισσότερο, δηλαδή, εκτίθεται κάποιος σε πληροφορίες που αναφέρονται στα γνωστικά στοιχεία που συγκρούονται τόσο έντονα βιώνει τη σύγκρουση και επιθυμεί να την περιορίσει.

Η θεωρία του Festinger λέει επίσης ότι όταν κάποιος εκδηλώνει μια συμπεριφορά που είναι ασύμβατη με την προσωπική του στάση, αλλά έχει κάποια ισχυρή δικαιολογία για αυτή τη συμπεριφορά (π.χ. μεγάλη αμοιβή) δεν αισθάνεται μεγάλη ασυμφωνία ούτε επιδιώκει να αλλάξει τη στάση του. Αντίθετα όταν δεν έχει επαρκή δικαιολογία (π.χ. μικρή αμοιβή) αισθάνεται μεγαλύτερο επίπεδο ασυμφωνίας και αλλάζει περισσότερο τη στάση του για να μειώσει την ασυμφωνία και τη δυσαρέσκειά του.

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

Κωσταρίδου –Ευκλείδη, Α. (2012). Ψυχολογία κινήτρων. Αθήνα: Πεδίο.

Hogg, M. A. & Vaughan, G. M. (2010). Κοινωνική ψυχολογία. Αθήνα: Gutenberg.

Hock, R. R. (2009). Σαράντα μελέτες που άλλαξαν την ψυχολογία. Αθήνα: Τόπος.


Λίγα λόγια για τον συντάκτη

Γεννήθηκα στα Τρίκαλα. Σπουδάζω ψυχολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Παράλληλα με τις σπουδές μου κάνω εθελοντισμό στον ΣΟΨΥ Θεσσαλονίκης και συμμετέχω σε ραδιοφωνικές εκπομπές στο εθελοντικό ραδιόφωνο Θεσσαλονίκης. Τα συγγραφικά μου ενδιαφέροντα αφορούν κυρίως θέματα ψυχολογίας. Γράφω επίσης γνωμικά,ποιήματα και ό,τι άλλο μου υπαγορεύει η έμπνευσή μου...Εκτός απ' την ψυχολογία κ το γράψιμο, αγαπώ τα ταξίδια,τη φύση και τα καλά βιβλία.

Το MAXMAG είναι ένα νέο διαδικτυακό περιοδικό, που σκοπεύει να παρέχει ενημέρωση επάνω σε ζητήματα κοινωνικά, πολιτιστικά, αλλά και πολιτικά. Η κάθε στήλη μας αντιπροσωπεύει και ένα ξεχωριστό πεδίο, καλύπτοντας με αυτό τον τρόπο ένα ευρύ πλαίσιο ενδιαφερόντων του κάθε αναγνώστη ξεχωριστά.

Follow Newsweek

Κάνοντας εγγραφή στο newsletter μας θα λαμβάνετε όλα τα τελευταία νέα που ανεβαίνουν στην ιστοσελίδα του MAXMAG